Leita í fréttum mbl.is

Ólafur Hjaltason

sonur  hjónanna Hjalta Gestsonar frá Hćli og Karenar frá Danmörku er sögumađur í nýrri kvikmynd sem frumsýnd var í dag í Laugarásbíó. Hagar gerđu ţessa mynd mögulega og fékk til ţess hćfasta fólk. 

Óli Hjalta, sem hann er nú yfirleitt kallađur, á ađ baki 50 ára starfssögu hjá Hagkaupum. Hann fór um allan heim í erindum Pálma og fyrirtćkisins til ađ fćra Íslendingum annađ en súran blóđmör og sođiđ sauđaket ađ éta. Hann flutti inn appelsínur frá Florida sem fóru jafnhratt úr búđinni og hćgt var ađ bera ţćr inn í hana. Hann segir sögu fyrirtćkisins Hagkaupa frá 1967 ţegar hann byrjar ađ starfa á útvegi Pálma Jónssonar stofnanda fyrirtćkisins, sem nú eru Hagar.

Myndin er eiginlega um viđskiptasögu Íslendinga og hvernig hún ţróast úr pólitískum klíkuskap og ţröngsýni forrćđishyggjunnar, fjárskorts og almennum ţrengingum sveitamennskunnar upp í nútímavćđingu verslunarinnar í kjörbúđum. Óli rifjar upp hvernig mjólkurvörur, sem voru ţá bara mjólk, rjómi og skyr í lausri vigt varđ ađ selja í sérstökum mjólkurbúđum, oft rétt hjá verslunum KRON, ţar sem kaupmönnum var ekki treystandi. Hvernig ríkiđ var taliđ sá eini ađili sem treystandi var fyrir ađ selja kartöflur og grćnmeti ţar til ađ sú stofnun gerđi svo rćkilega í buxurnar ađ     sjónvarpiđ ,sem ţá var komiđ til sögunnar  sá til ţess ađ neytendur gerđu uppreisn og apparatiđ var lagt niđur.

Grćnmetisverslun Ríkisins var auđvitađ samskonar fornaldarapparat og ÁTVR er núna. Sem landsmenn elska samt umfram allt annađ verslunarform(og ég víst líka sem sönn fornaldaređla ţar sem ég treysti ekki fákeppninni sem nú ríkir til ađ velja mér brennivínstegund eđa eitthvađ Bónusvín).

En Óli lýsir ţví svo skemmtilega í myndinni hvernig ađ Hagkaup hafi orđiđ til ţess ađ nú eru vínverslanirnar kjörbúđir ţar sem allt gengur fyrir sig eins og i öđrum verslunum. En í gamla daga var ţví trúađ ađ opinbera starfsmenn í sloppum ţyrfti til ađ rétta bokkurnar yfir búđarborđ ţví annars myndi allir skrúfa tappana af og fá sér sjúss ef flaskan vćri eftirlitslaus stundinni lengur. Já svona var ţađ í raun og veru á ţessum árum.

Auđvitađ mun ÁTVR verđa lögđ niđur međ tímanum ţví ţeir sem geta drukkiđ eins og menn vilja geta búiđ viđ ţađ ađ einkaađilar reki vínbúđir ein sog í Bandaríkjunum til dćmis. Ţar er bara léttvín og bjór til sölu međ matvörunni en alvöru áfengi er í sérverslunum sem eru opnar allan sólarhringinn.

Ţeir Íslendingar sem drekka eins og svín eiga auđvitađ ađ fara á Vog og hćtta.Ég á vonandi eftir ađ drekka mikiđ áđur en ég verđ sendur ţangađ og drekk ég ţó talsvert mikiđ miđađ viđ ýmsa ađra. Ţví áfengisvandamáliđ er oftlega afréttarinn og ţeir sem sleppa honum og eru almennt sćmilega kúltíverađir og berja ekki kellingar, börn  né ađra, hafa ekkert óskaplegt vandamál af áfenginu. Nema hvađ helvítis sprúttiđ er svo dýrt ađ menn hafa ekki ráđ á ađ kaupa skó á börnin sín! Verđiđ er svo auđvitađ pólitískt vandamál fólksins sem helst velst til skreyta Alţingi Íslendinga.

En Óli Hjalta rekur okkur verslunarsöguna í myndinni međ sínum skemmtilega hćtti og smitandi kímni. Og gamlar myndir frá ţessum árum rifja upp ljúfsárar minningar hjá okkur sem lifđu allan ţennan tíma. Ţá voru  blómarósirnar fallegar og reyktu sígaretttur samviskulaust. Viđ gömlu eru búin mest ađ gleyma allri vitleysunni sem allstađar ríkti međ langlánanefndum,leyfisveitingaliđinu,verđlagsstjórunum, pólitískum bankastjórum, allsherjar peningaleysi, skorti og skömmtun,sveitamennsku,salat-og kjúklingafćlni,  útlendingahrćđslu, Framsóknarmönnum úr öllum flokkum, sem lágu eins og mara á ţjóđinni á ţessum tíma međ SÍS-óskapnađnum, kaupfélögunum, kolkrabbanum, sérleyfum og öllu embćttisliđinu sem ţreifst á ţessu međ ţví ađ deila og drottna. 

Allt ţetta breyttist međ Skagfirđingnum Pálma Jónssyni, lögfrćđingnum sem stofnađi Hagkaup og vildi fćra verslun Íslendinga í nútíma horf og gerđi međ harđri baráttu sem auđvitađ kostađi hann heilsuna og lífiđ í ótímabćru andláti.  Ţađ breyttist svo ótalmargt međ honum Pálma. Og verslunin er síđan stöđugt ađ verđa líkari ţví sem annarstađar gerist.

Ţađ myndi fyrst gerast til fulls ef Walmart kćmi hingađ á eftir Costco ađ mínu viti. Ţví ţó Íslendingar séu almennt nokkuđ vel sigldir og ţekki heiminn nćr ţađ hvorki inn í Stjórnarráđiđ ţar sem embćttismennirnir sitja né inn í Alţingi ţar sem krateríiđ  veđur uppi og pexar um keisarans skegg og fundarsköp forseta.

Ţó Óli tali ekki beint um ţađ í myndinni, ţá gekk verslunarfrelsiđ sem Hagkaup fór fyrir ađ Sambandinu dauđu og Íslendingar urđu ađ uppréttari ţjóđ sem ţó vantar mikiđ ennţá ađ dómi ţess sem nýbúinn er ađ horfa á skelfilegar eldhúsdagsumrćđurnar á Alţingi.Ţó töluđu ţrír rćđumenn ţar af einhverri tilfinngu en ţađ voru ţau Leigh Mosty, Brynjar Níelsson og hann formađur Samfó sem ég man ekki hvađ heitir. En auđvitađ breytti ţessi upplestrarkeppni nýţingmanna međ fartölvur og gamlir međ nýjar hárlitanir ekki nokkrum sköpuđum hlut í sögu ţessar ţjóđar. En Pálmi Jónsson gerđi ţađ ţó aldrei fćri hann á ţing.

Undirritađur minnst enn ógleymanlegra stunda ţegar "ţéttbýlisnefndin" sem  Jónas stýrimađur sá eldstólpi bauđ okkur Svenna Valfells ađ sitja í međ Pálma í Hagkaup. Ţeir hugsjónamennirnir Pálmi og Jónas hittust á efri hćđinni fyrir ofan búđina í Lćkjargötu nokkuđ oft ţar til Jónas burtkallađist óvćnt. Ţađ var mikill heiđur fyrir okkur strákana ađ fá ađ vera međ ţessum öldungum sem auđvitađ vissu margt fleira en viđ.  Ţar var nú margt skrafađ og Jónas fór á ţeim kostum  sem honum einum var lagiđ. Ég er ekki frá ţví núna ađ nefndin hafi ekki starfađ til einskis ţví ţetta voru breytingatímar ţó hćgar fćri en viđ vildum ţá. En allir nefndarmenn vildu athafnafrelsi og verslunarfrelsi og afnám einokunarinnar sem SÍS hafđi ţá á svo ótalmörgum sviđum ţjóđlífsins. 

Ég vona ađ ţessi mynd verđi sýnd almenningi. Óli Hjalta er alţekktur húmoristi og segir svo smitandi skemmtilega frá ađ allt bíóiđ hristist af hlátri ţegar Óli sagđi frá spaugilegum atvikum í baráttu ţeirra Pálma viđ kerfiđ, kolkrabbann, ráđherrana og hverskyns opinbera forsjármenn.Lygilegar en sannar.

Nú sjá margir okkar gömlu jafnvel kolkrabbann vera endurfćddan í Högum og okkur finnst landnemaandinn frá ţessum árum í verslun og atvinnulífi auđvitađ vera horfinn. Jafnvel ađ samkeppnin sé hindruđ međ hringamyndun og uppkaupum hvors á öđrum.Eru ţessir sífelldu samrunar akkúrat ţađ sem almenningur ţarfnast í vöruverđi?

Nú til dags er mest spurt um verđ af neytandanum og er ţađ vel. Fólk heldur fastar í aurinn en oft áđur og kostnađarvitund fólks er gjörbreytt međ netinu og frelsinu.Umbođin og heildsalarnir ţurfa ađ keppa viđ innflutning framhjá einkaleyfunum,alveg eins og ţegar ţeir Pálmi og Óli urđu fyrir ţví ađ kaupmenn kröfđust ţess ađ heildsalar seldu Hagkaup ekki vörur og ráku ţá ţannig í ađ gerast innflytjendur sjálfir hvort sem ţeir vildu eđa ekki. Heildsalarnir grófu ţannig sína eigin gröf sem ţeir eru nú margir komnir ofan í fyrir löngu.

Viđ eigum kannski samt enn talsvert eftir međ ađ sjá  fyllilega til lands í versluninni á alţjóđlega vísu. En ţetta kemur samt hćgt og hćgt segir Ólafur Hjaltason okkur ađ muni gerast međ tímanum og hefur líklega rétt fyrir sér. Ţví ţó náttúran sé lamin međ lurk ţá leitar hún út um síđir.

Hagar mega fá ţakkir mínar fyrir ađ gera ţessa einstöku mynd til minningar um ţann stórkostlega mann sem hann Pálmi Jónsson í Hagkaup var. Manninn sem átti ekki eigiđ skrifborđ, stól né skrifstofu í öllu fyrirtćkinu heldur sveif um og hugsađi stórt fyrir okkur öll. Mađurinn sem fćrđi landsmönnum ómćldar kjarabćtur međ nútímavćđingu verslunarinnar sem okkur ţykja sjálfsagđar í dag en voru ţađ ekki aldeilis áđur en hann Pálmi Jónsson í Hagkaup kom til sögunnar.

Samverkamađur hans, hann Ólafur Hjaltason frá Selfossi, heimshornasirkill og sagnaţulur á ţakkir skildar fyrir einstaklega skemmtilega mynd sem mun fá verđskuldađan sess í verslunarsögu Íslendinga.

 

 


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Kristmann Magnússon

Mikiđ rodalega hefur ţú nú haft gott af ţessu fríi ţinu í Florida.  Gamli Halldor er farinn ađ skrifa í sínum gamla gamansama en ţó alvörugefna tón.  Og rétt er ţađ ađ Pálmi í Hagkaup gjörbreytti allri verslun á Íslandi og enginn einn mađur hefur fćrt ţjóđinni ađra eins tekjubót og sá mađur gerđi. Ég kynntist honum lítillega og ţar fór mađur međ mikiđ viđskiptavit en einnig mađur međ stórt og gott hjarta.

Mikiđ vćri gaman ađ fá ađ sjá ţessa mynd hans Ólafs og landinn hefđi örugglega mjög gott af ţví ađ fá ađ rifja upp afrek ţau sem Pálmi og hans fólk hafa áorkađ 

Kristmann Magnússon, 31.5.2017 kl. 10:21

2 Smámynd: Halldór Jónsson

Takk fyrir ţađ Mannsi. Heldurđu ađ ţú ţurfir ekki líka ađ fara vestur?

Já Pálmi var stórfenglegur mađur međ stórt hjarta sem gaf sig of snemma.

Halldór Jónsson, 31.5.2017 kl. 13:36

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Halldór Jónsson
Halldór Jónsson

verkfræðingur, flugdellukall, tennis-og badmintonspilari

-ekki góður í neinu af þessu-

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (8.5.): 22
  • Sl. sólarhring: 1095
  • Sl. viku: 5812
  • Frá upphafi: 3188164

Annađ

  • Innlit í dag: 20
  • Innlit sl. viku: 4926
  • Gestir í dag: 20
  • IP-tölur í dag: 20

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Eldri fćrslur

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband