Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2010

Sameinum alla rķkisbankana !

Rķkisbankarnir 4, BYR ,Landsbankinn, Arion og Ķslandsbanki eru staddir ķ mišju veršsamsęri gegn almenningi. Žetta eru fyrirtęki ķ eigu sama ašila,  sem er ķslenska rķkiš, hverju öšru sem logiš er aš almenningi. Žessir blankar stunda aušvitaš grķmulaust veršsamrįš sķn į milli til aš féfletta almenning meš milligöngu Sešlabankans sem lķka er ķ eigu rķkisins. Enda eru hagnašartölurnar af įvöxtun peninga žeirra  ķ Sešlabankanum žvķlķkar, aš žaš hįlfa vęri nóg į sama tķma og žeir bjóša almenningi neikvęša vexti.  Žessar stofnanir eru ekki aš gera neitt fyrir atvinnulķf landsmanna nema aš senda śt gķrósešla og millifęra greišslur. Allt of dżrt kerfi utan um lķtiš verkefni.

Žessu veršur aš linna meš žvķ aš reka skilanefndirnar heim og lįta žęr hętta sjįlftöku sinni į fjįrmunum. Lįta Alžingi skipa nżjar stjórn ķ sameinašan banka eftir opiš frambošsferli fólks meš óflekkaš mannorš og hreina ferilskrį.

Rķkisbankarnir 4 eru óvinir almennings žar sem žeir eru samhęft einokunarverkfęri ķ hendi stjórnvalda, sem gera śt į varnarlausan almenning undir grķmulausri verkstjórn Sešlabankans sem įkvešur vaxtastigiš og gengisfölsunina ķ žįgu śtgeršarinnar.   Samkeppni er nįnast engin ķ fjįrmįlastarfsemi landsins,  žar sem MP-banki hefur ekki nįš trśnašartrausti  almennings vegna spillingarumręšu sem honum tengist. En eins og er er hann samt gešfelldastur af hinum ógešfelldustu.

Bankakerfiš ķslenska er mörgum sinnum ofmannaš og śtibś alltof mörg. Hér eru 3 menn aš vinna hvert bankastarf ķ USA mišaš viš fólksfjölda.

Eflum einkarekna banka. Stofnum nżja sparisjóši.  Burt meš spillinguna.Byrjum į žvķ aš sameina alla rķkisbankana ķ einn svo fólk sé ekki blekkt til žess aš trśa žvķ aš samkeppni rķki į fjįrmįlamarkaši. 


Žeir sem bśa ķ glerhśsi...

Upp komst um miklar styrkveitingar frį bönkunum og śtrįsarvķkingum  til Sjįlfstęšisflokksins og Samfylkingarinnar. Bjarni Benediktsson formašur Sjįlfstęšisflokksins lét skila styrkjunum til sķns flokks. Ekki var ég żkja hrifinn af žeirri rįšstöfun meš tilliti til erfišrar kassastöšu flokksins. Svo aušvitaš sérstaklega žegar Samfylkingin kemst upp meš aš skila öngu af fé frį sömu ašilum. 

Žaš žótti mikil ósvinna žegar Įsbjörn Óttarsson, žingmašur Sjįlfstęšisflokksins  greiddi sjįlfum sér arš śr félagi sķnu Nesveri žegar félagiš var meš neikvętt eigiš fé. Įsbjörn sį sig um hönd og greišslan var bakfęrš.  En žegar Blašamašur Ķslands, Jóhann Hauksson,  śthlutar sér 2.425.000 śr félagi sķnu Oršmynd ehf.  meš neikvęšu eigin fé uppį 353.103 įriš 2007, žį gilda vęntanlega önnur sišferšislögmįl.

Jóhann Hauksson er einn žeirra blašamanna sem eru ķ sérstakri krossferš gegn spillingu Sjįlfstęšisflokksins. Žessi öfl róa öllum įrum aš žvķ aš hrekja formanninn Bjarna Benediktsson śr embętti meš įsökun um spillingu og reyna aš tengja hann viš hverskyns mįl  sem geta vakiš efasemdir hjį auštrśa fólki um heišarleika hans. Mį segja aš žessi ašsókn  hafi oršiš kveikjan aš sumarlandsfundi Sjįlfstęšisflokksins žar sem formašur spurši fundinn beint hvort hann nyti trausts flokksmanna. Svar fundarins var yfirgnęfandi jį. 

Nišurstaša fundarins snérist svo ekki meira um žetta atriši  sérstaklega. Heldur um žaš aš Sjįlfstęšisflokkurinn skipaši sér nś svo til einhuga ķ sveit andstęšinga Evrópusambandsašildar.  Krafšist žess aš ašildarvišręšum yrši hętt. Žaš var įreišanlega nišurstaša sem einhverjum af hśsbęndum Jóhanns Haukssonar er lķklega ekki mikiš aš skapi.  

Jóhann Hauksson var meš śtvarpsžįtt į Sögustöšinni og fór žar mikinn gegn Sjįlfstęšisflokknum og spillingu hans. Nś upplżsir Arnžrśšur śtvarpsstjóri aš Baugur hafi borgaš žennan žįtt aš öllu leyti. Lķka laun Jóhanns Haukssonar žįttastjórnanda į Śtvarpi Sögu !  Hśn telur lķka aš Jóhann hafi veriš kostašur inni į DV meš žessum hętti.

Satt aš segja er ég hįlfpartinn skśffašur yfir žessu vegna   Śtvarps Sögu og Arnžrśšar, aš hafa tekiš žįtt ķ svona pukurstarfsemi meš Baugi. Śtvarp Saga žrumar daglega gegn öllu sem mišur fer og fólkiš hlustar. Varla kostar nokkur hann Eirķk Stefįnsson ķ sinni krossferš gegn kvótakerfinu?   Ekki trśi ég aš nokkur vilji kosta Hrafnažingiš hjį Ingva Hrafni į ĶNN  žó hann segi stundum óžyrmilega satt.  Lķklega vildu  einhverjir fremur borga fyrir aš fį aš skrśfa nišur ķ žęttinum žó ég sé aušvitaš alls ekki ķ žeim hópi.

Žetta er žess vegna algerlega nżtt fyrir mér, aš hęgt sé aš kaupa sér landsžekkta blašamenn til aš skrifa eša tala fyrir og um sig hrós ķ fjölmišla įn žess aš nokkur viti um tengsl žeirra viš kostunarmanninn. Menn tóku sumir aš sér aš yrkja erfiljóš ķ gamla daga og tókst sumum dįvel žó ekki žętti fķnt.    En žaš skiptir aušvitaš mįli ķ svona starfsemi aš menn rįši sér žį hęfa ašila. Jóhanni tókst aš vinna til titilsins Blašamašur Ķslands ķ žessu starfi sķnu og er žaš allrar athygli vert.

En žarf mašur virkilega aš hafa vara į sér ķ framtķšinni  hver kostar hvern?  Žarf ég aš velta fyrir mér hvort einhver kosti uppįhaldsblašamenn mķna žęr Kolbrśnu Bergžórs og  Agnesi Bragadóttur?  Reyndi ekki Baugur aš fį aš kosta einn forsętisrįšherra meš žrjś hundruš milljónum?   Enginn hefur hinsvegar bošist til aš kosta mig til aš skrifa į bloggiš mitt, enda hef ég lķklega ekki nęga hęfileika til aš skrifa sem flinkur blašamašur eins og Jóhann  Hauksson.

Aušvitaš vegast menn į ķ pólitķkinni. Slśšurblöš gera śt į afhjśpanir og uppljóstranir og reyna aš finna beinagrindur inn ķ skįpum hjį fyrirmönnum.  Ašrir reyna aš vera mįlefnalegir og foršast fremur skķtkast ķ persónur. 

En žeir sem bśa ķ glerhśsum gera stundum betur ķ žvķ aš fara varlega ķ žaš aš aš henda grjóti ķ ašra.

 

 


Veršur ekki Icesave afgreitt ķ leišinni ?

Ef Svavarssamningurinn hefši veriš samžykktur į sķnum tķma, vęru vextirnir til Breta og Hollendinga hugsanlega oršnir 60 milljaršar króna. Meira en tvöhundrašžśsundkall ķ skuld į hvern mann ķ landinu. Įšur en byrjaš er aš borga nišur skuldina. 

Er žaš ekki skilyrši af hįlfu Evrópusambandsins aš gengiš sé frį žessu lķtilręši viš Breta og Hollendinga įšur en Össur fęr ašgangspakkann afhentan žarna śti ķ Brüssel?  Skyldi hann vera ekki vera nestašur aš heiman til žess?

Hin meinta Icesave-skuld er sögš geta jafnvel numiš 1000 milljöršum króna. Skyldi žaš vera stórmįl ķ augum krata og VG žegar jafnmikiš mįl er ķ hśfi eins og Evrópusambandsašild Ķslands? Nenna žau Steingrķmur og Jóhanna nokkuš aš hanga lengi yfir žessu Icesave?  

Gengur Össur ekki bara frį žessu Icesave  ķ leišinni?


Stefnufastur Steingrķmur

"Framkvęmdastjórn Evrópusambandsins višurkenndi ķ svari til norska fréttavefjarins ABC Nyheter ķ vikunni aš ekki vęri gert rįš fyrir rķkisįbyrgš į bankainnistęšum ķ umręddri tilskipun. Ķslendingum bęri eftir sem įšur aš endurgreiša innistęšueigendum innan sambandsins į žeim forsendum m.a. aš ekki hefši veriš stašiš rétt aš innleišingu tilskipunarinnar."

 "Ég er alveg viss um žaš aš žaš komu aldrei neinar athugasemdir af hįlfu nokkurs ašila um innleišinguna į žessu hérna,« segir Finnur. Undir žetta tekur Benedikt Įrnason, fyrrum skrifstofustjóri ķ višskiptarįšuneytinu, sem hafši umsjón meš innleišingu tilskipunarinnar. "

Žetta kemur mér ķ sjįlfu sér ekki į óvart. Ég sé ekki aš žetta breyti stöšunni ķ neinum grundvallaratrišum,« sagši Steingrķmur J. Sigfśsson fjįrmįlarįšherra, en vildi ekki tjį sig frekar um mįliš."

Sem sagt, žį vill Steingrķmur  vęntanlega enn einn žann kost aš efna Svavarssamninginn ? Var ekki svo mikil vį fyrir dyrum Ķslands um įramótin 2008, aš žaš var ekki hęgt aš ķmynda sér hana ef ekki yrši gengiš frį mįlinu ķ snatri? 

Žaš breytir žį engu žó aš viš žurfum ekki aš borga Icesave viš nįnari athugun?Žaš veršur fróšlegt aš fylgjast meš žvķ hvaša afstöšu Steingrķmur tekur žegar Evrópusambandiš gerir žaš aš skilyrši fyrir ašild Ķslands, aš gengiš verši frį Icesave.

Steingrķmur er greinilega stefnufastur formašur sķns flokks.


"Tussufķnt"

"Tussufķnt.

Žaš er spurning hvernig viš prjónum žetta....

....vill ólmur fį aš skśbba einhverju fyrir fundinn og sé ég įkvešiš tękifęri ķ žvķ aš lįta žaš eftir honum. Žannig getum viš sett fókusinn į eitthvaš eitt atriši sem viš viljum aš fjölmišlar séu fókuserašir į žegar žeir męta į fundinn. Hér er tillaga aš texta sem viš getum sent honum:..."

Žessar tiilvitnanir eru śr skeyti frį Elķasi Jóni Gušmundssyni, ašstošarmanni rįšherra ķ rķkisstjórn Ķslands, sem um žessar mundir vinnur einhuga aš žvķ aš koma Ķslandi ķ Evrópusambandiš.

Hann gefur innsżn innķ žann žankagang sem vķša er aš finna mešal embęttismanna, hvort eš heldur er innan Evrópusambandsins, eša hér į Ķslandi.  Keyra ofan ķ heimskan lżšinn nógu fast žaš sem mašur vill aš hann meštaki. Kjóendur eru jś bara fķfl sem flękjast fyrir aš mati žessara manna.

Hvernig halda menn aš fari hér į landi, žegar hingaš streyma milljaršar frį Evrópusambandinu, hugsanlega meš millilendingu ķ sjóšum Samfylkingarinnar, og renna žašan til žessa aš hlaša allar byssur Baugsmišlanna ķ įróšursstrķšinu um skošanir Ķslendinga į inngöngunni.

Er aš bśast viš aš Sjįlfstęšisflokkurinn geti veitt mikla mótspyrnu? Er hann ekki  bśinn aš skila öllu sķnu styrkjafé til baka mešan Samfylkingin skilaši ekki krónu af svipašri upphęš? Er aš bśast viš aš litli Davķš į litla Morgunblašinu vinni orrustuna gegn ofurefli milljaršanna frį Evrópusambandinu. Žetta skal ķ ykkur eins og Lissabonsįttmįlinn ofan ķ Ķrana. Žiš skuluš sjį hvaš ykkur er fyrir bestu. Enda sagši dr.Göbbels heitinn aš endutęki mašur lygina nógu oft fyrir fólki žį yrši hśn aš sannleika.

Žetta veršur žvķ "Tussufķnt" žegar nógu mikil smurolķa er sett ķ gangverkiš.


Góši Gnarr !

Ég lenti ķ žvķ aš reyna aš finna salerni handa žżskri konu ķ vissu įstandi sem kallašist sprengur į fķnu mįli  žegar viš vorum strįkar.  Ég fékk upplżsingar um žaš inni ķ Hallgrķmskirkjunni, sem er fjölsótt af slķkum tśristum, aš klósett vęru einungis viš trjįlķnuna hinumegin, engin vęru opin ķ gušshśsinu hvaš sem ķ boši vęri.

 Viš hlupum konan og ég aš trjįnum en fundum ekkert, lokaš ķ išnskólanum og neyšin mikil. Sįum ekki salernin sem eiga aš vera į horninu. 

Žetta leystist ķ rśtunni sem sumar eru meš klósett įšur en ķ óefni kom.

Geturšu nś ekki gert tvennt smįlegt fyrir tśrismann ķ borginni góši Gnarr:

1. Setja skilti į torgiš fyrir framan Hallgrķmskirkju sem vķsa į almenningssalerniš sem mašurinn sagši aš vęri žarna einhversstašar bak viš tréin.

2.Lįta selja frķmerki  ķ sjoppunni ķ Perlunni og taka žar viš frķmerktum póstkortum af tśristum ķ póstkassa.

Ef žś gerir žetta elsku kallinn, žį er ég alveg til ķ aš bķša eitthvaš eftir frķa handklęšinu ķ Sundlaugunum og jafnvel ķsbirninum lķka, enda alltof gott vešur nśna ķ borginni žinni fyrir ķsbirni. Ég vil meš žessari  aušsżndu fórnfżsi leggja mitt af mörkum til aš byggja upp tśrismann ķ Reykjavķk og žar meš til vinsęlda žinna sem besti borgarstjórinn.

Gętiršu ekki reddaš žessu góši Gnarr?


Ofvaxiš bankakerfi

Į Ķslandi eru eitthvaš um 5000 bankastarfsmenn aš veita žjónustu ķ eitthvaš 150 śtibśum. Ķ Bandarķkjunum voru bankastarfsmenn um 1.8 milljón įriš 2004 og störfušu ķ tęplega 88 žśsund śtibśum. 

Bandarķkjamenn eru žśsund sinnum fleiri en Ķslendingar og halda śti stęrsta her veraldar meš lęgri sköttum į einstaklinga og vörur og žjónustu en viš Ķslendingar. Bankar žeirra eru meš margfalt fé į viš Ķslendinga.

 Žaš er einfalt aš deila ķ žessar bandarķsku tölur meš žśsund til žess aš sjį aš aš žaš er eitthvaš rotiš ķ Danaveldi eins og Hamlet hefši oršaš žaš. Bankastarfsmenn į Ķslandi eru nęrri pķ (22/7)sinnum of margir og śtibśin eru helmingi of mörg ef mašur mętti nota gömlu góšu "mišaš viš fólksfjölda" regluna. Bętum skilanefndunum, fjįrmįlaeftirlitinu og Sešlabankanum ofan į žessar tölur og dęmiš batnar ekki.

Hver er žörfin į öllu žessu ofvaxna bankakerfi sem flest er į framfęri rķkisins? 


Ertu ekki bara dóni Össur ?

Ef ég vęri bošinn ķ samkvęmi hjį hinni miklu greifafjölskyldu van der ES,  sem hefši meš yfirlżsingu įkvešiš aš vilja taka viš vinįttu minni, žį veit ég ekki hvort ég hefši treyst mér til aš męta ef ķ blöšum dagsins stęši stóru letri: Helvķtiš hann  Halldór kęrir sig ekki hót um neinn vinskap viš žessa miklu fjölskyldu van der ES.  Hann er įlgerlega frįhverfur samneyti viš hana vegna žess aš hann telur hana bara vera aš blekkja sig til aš nį ęttaróšali hans af honum, gera hann hįšan sér meš fégjöfum, koma į hann helsi sem hann gęti aldrei losnaš śr. Vinskapnum muni fylgja fleiri vandamįl en hann hafi sjįlfur. Fjölskyldan vilji bara gera hann lendan mann sinn til aš styrkja sjįlfa sig meš eignum kallsins. Hann viti fullvel aš konungsgaršur sé rśmur inngöngu en žröngur śtgöngu sem fyrr. Žvķ sé hann fullur tortryggni og enginn višhlęjandi.

Össur Skarphéšinsson  er ķ Brüssel ķ žeim erindagjöršum nśna aš flašra upp um Evrópusambandiš, sem nś hefur įkvešiš aš taka viš flešulįtum rķkisstjórnar Steingrķms J. og Jóhönnu varšandi umsókn um ašild aš Evrópusambandinu.  Žessu fagna žeir Össur og Žorsteinn Pįlsson nś ķ boršsölum Brüssel.  

Össuri klķgjar ekki hiš minnsta viš žessu,  žó aš innan viš fjóršungur žjóšarinnar styšji hann ķ žessu mįli. Ekki einu sinni žó aš hann megi vita aš gestgjafarnir žekkja žessa stöšu mįla ekki sķšur en hann sjįlfur. Hann er ķ hlutverki götustrįksins sem er tekinn viš bjölluat ķ Brüssel en er bošiš innfyrir uppį lķmonaši. Enda var hann lklega ófęr um aš hlaupa ķ tķma žar sem Steingrķmur bķšur eftir honum heima meš reiddan vöndinn.

Mér finnst žessi fulltrśi Ķslands verša sér til minnkunar ķ žessu hlutverki. Kann hann virkilega ekki  aš skammast sķn?

Var žaš žį bara rétt sem einn mašur sagši viš hann yfir žvert borš einu sinni ķ beinni śtsendingu: " Žś ert bara dóni Össur !" 


mbl.is Samžykktu aš hefja višręšur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaš er aš ķ Finnlandi?

 Viršisauki vara og žjónustu ķ Finnlandi fellur 8 prósent sķšasta įr.GDP, eša viršisauki vara og žjónustu varš EUR 171 milljaršur sķšasta įr. Viršisauki minnkaši ķ nęr öllum greinum 2009.Framleišsla minnkaši mest ķ framleišslu og verslun žar sem viršisaukinn féll um fimmtung. Afköst vinnuaflsins féllu ķ öllu hagkerfinu um 3.5 prósent į sķšasta įri.

Sérstaklega hrundi śtflutningur og fjįrfestingar.Śtflutningur féll um 20 % og innflutningur um 18 % ķ fyrsta sinn į 10 įrum. Einkaneysla minnkaši um 1.9 % en opinber eyšsla jókst um 1.2%.

Žetta mį lesa į vef finnsku hagstofunnar.

http://stat.fi/tilastokirjasto/index_en.html

Žarna horfum viš į enn eitt evrurķkiš lęsast inni ķ hinu gullna bśri sameiginlegrar myntar meš Stór-Žżzkalandi. Žó Finnar standi okkur miklu framar ķ išnvęšingu allri, žį fer svona fyrir žeim ķ žvķ marglofaša jafnréttisbandalagi, žar sem Össur Skarphéšinsson vermir bekki žessa dagana įsamt Žorsteini Pįlssyni til aš undirbśa inngöngu Ķslands. En Žorsteinn Pįlsson vakti žjóšarathygli į Śtvarpi Sögu žegar hann lżsti žeirri skošun sinni aš ekkert ętti aš vera aš hlaupa eftir skošanakönnunum žegar slķkt hagsmunamįl eins og innganga ķ Evrópusambandiš vęri ķ undirbśningi

Ég velti žvķ fyrir mér, ef Finnar standast ekki evruna frekar en Grikkir, Spįnverjar og Ķrar, hvernig ętlar žį Samfylkingin  aš sannfęra mig um aš Ķslendingar, meš sķna alkunnu verkalżšspólitķk, hljóti aš rįša viš žessa mynt ?

Ég fę engin svör viš žessu  nema almenns ešlis, viš Ķslendingar veršum aš taka žįtt ķ samfélagi žjóša og svo framvegis, ég sé bara svo óžroskašur aš skilja žetta ekki. Samt standa nęrri 100 žjóšir utan Evrópusambandsins.

En Finnar eiga volduga nįgranna. Sérstaklega  geta Svķar velgt žeim undir uggum. Af hverju? Svariš liggur ķ sęnsku krónunni, sem sveigir sig framhjį evrunni og undirbżšur skandķnavisku bręšražjóšina Finna. Svķar kvarta heldur ekki yfir žvķ aš hafa ekki tekiš upp evruna heldur haldiš ķ sķna gömlu krónu.

Hér heyrast bara upphrópanir um aš krónan sé ónżt og viš veršum aš fį alvöru pening eins og evru. En meira fįum viš ekki aš heyra frį žessu upplżsta stjórnmįlafli Samfylkingunni. Ekki skortir hana žó fjölmišlaašganginn.

Žaš er eitthvaš rotiš ķ Danaveldi sagši Hamlet. Žaš er lķka eitthvaš aš ķ Finnlandi.


Allt ķ plati?

Ķ grein ķ Mbl. lżsti Magnśs Thoroddsen skošun sinni į erlendum lįnum og vöxtum af žeim.Ég leyfi mér aš grķpa nišur ķ greininni(leturbreytingar eru mķnar): 

 ...“1) Ég veit ekki til žess, aš fram hafi fariš marktęk könnun į žvķ, hvort meirihluti lögfręšinga sé mér sammįla um žaš, hvernig fara skuli um įkvöršun vaxtanna eftir aš Hęstiréttur Ķslands kvaš upp sķna dóma hinn 16. jśnķ sl. žess efnis, aš gengistrygging lįna mišaš viš erlenda gjaldmišla vęri ólögleg. Hins vegar žykir mér ekki ósennilegt, aš svo sé. 

  2)Ég žekki engan lögfręšing, hvorki ķslenzkan né erlendan, er sé žeirrar skošunar, »aš rétt svar viš öllum lögfręšilegum įlitaefnum sé aš finna ķ lögum og öšrum skrifušum réttarheimildum«. Žaš er enginn mannlegur mįttur, sem getur sett allt ķ lög um öll hin blębrigšarķku og breytilegu tilvik ķ mannlegu samfélagi, hvaš žį er varšar framtķšartilvik. Til žess er mannlķfiš allt of flókiš og sķbreytilegt frį einum tķma til annars. Žetta er laganemum rękilega bent į žegar ķ upphafi laganįmsins, ķ hinni svoköllušu almennu lögfręši.  

 3)Samkvęmt 72. gr. Stjórnarskrįr Lżšveldisins Ķslands nr. 33, 17. jśnķ 1944, meš sķšari breytingum, skulu dómendur ķ embęttisverkum sķnum fara einungis eftir lögunum. Meš oršinu »lögunum« er fyrst og fremst įtt viš sett lög, réttarvenjur og fordęmi. Žegar ekki er fyrir aš fara slķkum lögum, žį verša dómarar aš dęma samkvęmt »ešli mįls« eins og žaš kallast ķ lögfręšinni, en žaš merkir aš dęma beri į žann veg, er dómara sżnist sannast og réttast og ķ sem beztu samręmi viš grundvallarreglur réttarskipunarinnar. Ķ engilsaxneskum rétti kallast žessi lagatślkun »Law of Equity«, sem er frekari lagažróun frį »Common law«. Ķ skandinavķskum rétti er žetta nefnt aš dęma: »Efter Sagens Natur«.   

4)Lög um samningsgerš, umboš og ógilda löggerninga, sem ķ daglegu tali eru nefnd samningalögin, eru aš stofni til frį įrinu 1936, nr. 7. Lög žessi eru samnorręn. Žau hafa tvķvegis veriš aukin og endurbętt. Ķ hiš fyrra sinniš varš žaš meš lögum nr. 11/1986. Žį var meš 36. gr. veitt lagaheimild til aš breyta samningi.  Grein žessi hljóšar svo: » Samningi mį vķkja til hlišar ķ heild eša aš hluta eša breyta, ef žaš yrši tališ ósanngjarnt eša andstętt góšri višskiptavenju aš bera hann fyrir sig (sbr. žó 36. gr. c). Hiš sama į viš um ašra löggerninga.«  

Varšandi tślkun į žessu lagaįkvęši segir svo ķ 2. mgr. 36. greinarinnar: »Viš mat skv. 1. mgr. skal lķta til efnis samnings, stöšu samningsašilja, atvika viš samningsgeršina og atvika, sem sķšar komu til.«  Hiš sķšara sinniš, er samningalögin voru aukin og endurbętt, var meš lögum nr. 14/1995 eftir aš Ķsland geršist ašili aš EES-samningnum. Meš žeirri lagabreytingu var réttarstaša neytenda aukin til muna.  Ef viš lķtum svo į, aš gengistryggingardómar Hęstaréttar frį 16. jśnķ sl. séu »atvik, sem sķšar komu til« , žį segir ķ 2. mgr. 36. gr. c, aš eigi skuli taka tillit til žeirra, »neytanda ķ óhag.« Verši vextirnir ķ gengistryggšu lįnasamningunum hękkašir frį žvķ sem umsamiš var, yrši žaš »neytanda ķ óhag«. Žess vegna er vaxtahękkun óheimil  

Meš žvķ aš dęma gengistryggingarįkvęšiš ólöglegt, hefir samningnum veriš vikiš til hlišar aš hluta ķ skilningi 36. gr. samningalaganna. Žrįtt fyrir žaš er samningurinn efnanlegur aš öšru leyti og žvķ getur neytandi, skv. 36. gr. c, 2. mgr., krafist žess, aš lįnssamningurinn »gildi aš öšru leyti įn breytinga«, svo sem žar er męlt fyrir um.  Žegar lagaįkvęši eru jafn skżr og ótvķręš, eins og įkvęši 36. gr. samningalaganna eru, sem og sjįlfur tilgangur laganna, verša dómendur aš dęma samkvęmt žvķ. Ég verš žvķ aš hryggja minn unga, lęrša andmęlanda meš žvķ aš segja honum, aš žį getur dómari hvorki dęmt samkvęmt »ešli mįls« né »efnahagshagsrökum hagfręšinnar«. Gerši hann žaš, vęri hann aš brjóta gegn stjórnarskrįnni......“  

....“6)Ķ grein sinni spyr höfundur: Žurfa dómarar aš hafa dómgreind? Mér finnst spurningin kjįnaleg! En svariš er einfalt. Žaš er jį. Oršiš dómgreind er fallegt orš ķ ķslenzku mįli og žaš er sjįlflżsandi, eins og svo mörg orš į okkar fögru tungu. Vitanlega žarf dómari aš kunna góš skil į ķslenzkum rétti, bęši hvaš varšar fręši og framkvęmd. En žaš er ekki nóg. Góšur dómari veršur aš hafa góša dómgreind, vita og finna, hvaš er sannast og réttast ķ hverju mįli og »helzt aš lögum«, og dęma samkvęmt žvķ.“ 

 

Žar sem mér finnst Magnśs segja žaš beinum oršum, aš ekki megi dómari dęma öšruvķsi en eftir lögum, žį varš ég nokkuš undrandi į į dómi hérašsdóms um vextina į erlendum lįnum. Meš tilliti til žess hversu rįšherrar rķkisstjórnarinnar fögnušu dómnum, žį sżndist mér žeir fagna žvķ aš dómurinn hafi tekiš tillit til óska žeirra og skošana varšandi mįliš og hagsmuni rķkissjóšs sem eigenda flestrar fjįrmįlastarfsemi ķ landinu. Veršur vart annaš séš žegar nišurstaša dómsins er skošuš:

 

....„Eins og įšur er komiš fram, veršur aš lķta svo į aš ašilar hafi ętlaš sér aš tengja samninginn įkvešinni veršvķsitölu sem ķ žessu tilviki var gengisvķsitala. Vegna žessa byggir stefnandi fyrstu varakröfu sķna į žvķ aš miša beri viš aš samningsfjįrhęš sé verštryggš og beri verštryggša vexti samkvęmt įkvöršun Sešlabanka Ķslands į hverjum tķma. Į hinn bóginn veršur ekki fram hjį žvķ litiš aš stefnda stóšu til boša lįn frį stefnanda meš žrenns konar kjörum, ž.e. óverštryggš, verštryggš og gengistryggš. Ekki veršur fullyrt um hvort stefndi hefši kosiš aš taka verštryggt lįn eša óverštryggt. Žykir žvķ meš vķsan til grunnraka samningaréttarins um sanngirni, sem og til neytendasjónarmiša, sem m.a. koma fram ķ 36. gr. c laga nr. 7/1936, aš skżra žann vafa stefnda ķ hag og miša viš žau samningskjör sem eru honum hagfelldari. Er óumdeilt aš samningskjör mišaš viš verštryggt lįn eru stefnda óhagfelldari en žau kjör sem mišast viš óverštryggt lįn. Af žvķ leišir aš hafna ber fyrstu varakröfu stefnanda. Žį veršur ekki séš aš žrišja varakrafa stefnanda um Reibor vexti eigi sér stoš ķ samningi ašila og veršur žvķ heldur ekki į hana fallist.

 

Aš öllu framanritušu virtu er žaš nišurstaša dómsins aš viš śrlausn mįlsins verši aš lķta til įkvęša 4. gr., sbr. 3. gr., vaxtalaga nr. 38/2001 og reikna vexti af umręddu lįni til samręmis viš žį vexti, sem Sešlabanki Ķslands įkvešur meš hlišsjón af lęgstu vöxtum af nżjum almennum óverštryggšum śtlįnum hjį lįnastofnunum og birtir eru samkvęmt 10. gr. sömu laga. Veršur žvķ fallist į fjóršu varakröfu stefnanda. ...“

 

Mér finnst dómarinn lķta svo į aš lįnveitandinn sé oršinn aš neytanda eftir c. liš 36.gr. og žvķ sé ekki dęmt honum ķ óhag af sanngirnissjónarmišum.

Eru žį ašilar aš lįnssamningi  žvķ oršnir tveir neytendur jafn rétthįir og bera sömu įbyrgš?

Mį žį ekki vķkja samningnum til hlišar af fleiri įstęšum en įkvęšum um gengistryggingu og vaxta. Til dęmis aš samningurinn skošist aldrei hafa veriš geršur vegna formgalla?

Til dęmis aš allt sé flutt til baka į byrjunarreit og sanngirnin ein skuli rķkja? Allt hafi ķ raun veriš ķ plati?  


Nęsta sķša »

Höfundur

Halldór Jónsson
Halldór Jónsson

verkfræðingur, flugdellukall, tennis-og badmintonspilari

-ekki góður í neinu af þessu-

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (28.4.): 1
  • Sl. sólarhring: 57
  • Sl. viku: 794
  • Frį upphafi: 1850689

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 601
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Eldri fęrslur

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband