Leita frttum mbl.is

Vertryggingarvitleysan

er mlu dag og ntt af allskyns flki sem reuynir a koma v inn hj flki, a maur sem fr lnaan mjlkurltra eigi aeins a skila einum ltra af undanrennu. a s hfilegt.

a er allt anna ml a innlend vertryggingarvsitala m ekki mla skattahkkanir rkisvaldsins.

n vertrygginar er hinsvegar erfitt a uppfylla arfir langtmafjrmgnunar. Hvernig a varveita getu lfeyrissjanna til a greia lfeyri? Ea er a ekki lengur tilgangurinn egar hgt er a skattleggja ea braska me a vild?

Deiglan.com birti Jn Steinsson 19. mars 2006 grein um vertryggingu.

Eftirfarandi punktar koma aan egar Jn veltir fyrir sr neikvri umru um vertryggingu slandi:

"essi almenna skoun slendinga er mjg skjn vi niurstur hagfringa.
Hagfringarnir John Campbell (Harvard) og Joao Cocco (London Business School)
birtu fyrir nokkru tarlegan samanbur gti mismunandi hsnislna fyrir
neytendur.*

Campbell og Cocco bru saman renns konar hsnisln: 1) Ln me
fstum nafnvxtum; 2) Ln me breytilegum nafnvxtum; og 3) Ln me fstum
raunvxtum (.e. vertrygg ln).

Ein helsta niurstaa eirra er a vertrygg ln su umtalsvert hagstari fyrir neytendur en vertrygg ln.

Campbell og Cocco benda a eli httunar sem fylgir mismunandi gerum
hsnislna s mismunandi. Lnum me fstum nafnvxtum fylgir miklar sveiflur heildarvermti lnsins. etta er vegna ess a ver skuldabrfum til rjtu ra me fstum nafnvxtum er mjg nmt fyrir breytingum langtmavxtum. Annar kostur vi ln me fstum nafnvxtum er a au bera a jafnai hrri vexti en ln me breytilegum vxtum. Kosturinn vi slk ln er hins vegar a raungildi afborgana slkra lna eru mun stugri en raungildi afborgana lna me breytilegum vxtum.

Helsti kostur lna me breytilegum nafnvxtum er a raungildi afborgana slkra lna getur breyst mjg hratt ef langtmavextir hkka vegna vntinga um aukna verblgu framtinni. Annar kostur er a s sem tekur ln me breytilegum vxtum ber httu sem fylgir sveiflum raunvxtum. mti kemur a slk ln bera a jafnai lgri vexti og a heildarvermti eirra sveiflast mun minna. Httan v a vergildi lnsins veri hrra en ver hseignarinnar er v minna en egar ln me fstum nafnvxtum eiga hlut.

Campbell og Cocco benda san a vertryggt ln verji lntakanda gegn sveiflum heildarvermti lnsins sem fylgja sveiflum nafnvxtum n ess a hann urfi a taka sig httuna sem fylgir sveiflum raungildi afborgana og httuna sem fylgir sveiflum raunvxtum. eir benda einnig a vextir af vertryggum lnum su a jafnai lgri en vextir af lnum me fstum nafnvxtum ar sem tmarf raunvaxta s flatara en tmarf nafnvaxta og einnig vegna ess a rtturinn til ess a greia lni upp s ekk
i jafn dr (ar sem hann er ekki jafn vermtur).

Campbell og Cocco meta ann hag sem bandarskir neytendur myndu hafa haft af v a hafa haft agang a vertryggum lnum tmabilinu 1962-1999 og komast a v a hann s talsverur. Hagur slenskra neytenda af vertryggum lnum er ef eitthva er meiri en hagur bandarskra neytenda ar sem verblga slandi hefur veri og mun a llum lkindum halda fram a vera sveiflukenndari en verblga Bandarkjunum."(* ‚“Household Risk Managment and Optimal Mortgage Choice,‚ Quarterly Jour)

a vantar takanlega essa umru alla, hversu flki sem vill leggja fyrir og eiga aurana sna trygga verblgublinu er gert erfitt fyrir. Samr og samsri slenskra banka gegn almenningi birtist v meal annars a eir eru samstillitir a taka ekki vi vertryggum innlnum nema til 3 ra. Vandalaust tti a vera a bja upp vertryggar bkur til skemmri tma, til dmis me nll ea mnus vxtum. si sparandinn strax hvernig hans f reiir af verblgunni til skemmri tma. Hvatinn til a eya finu myndi minnka. En svo merkilegt sem a er, finnst slendingum versamr og markasmisnotkun lagi egar bankar eiga hlut. Slkan rlstta bera eir fyrir bankavaldinu a eir lta bja sr hva sem er, bara ef eir f a halda Visakortinu.

a er fullkomlega byrgur mlflutningur sem msir leyfa sr a krefjast ess a vertrygging veri bnnu. Muna menn ekki lengur hetjulega barttu Jhnnu Sigurardttur, ingmanns Alunnar, fyrir upptku vertryggingar til varnar almenningi?

N kalla menn etta vertryggingarvitleysu!


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Jn Magnsson

Vertryggingarvitleysan er v miur annig hr landi Halldr a fr lnaan mjlkurlter og arft a borga fjra til baka. etta eru drustu og hagkvmustu ln heiminum. arf ekki langa flsfu sklaspekings varandi essi einfldu sannindi.

Jn Magnsson, 31.12.2012 kl. 14:40

2 Smmynd: gst H Bjarnason

Stutt dmisaga:

ri 1976 tk g vertryggt ln til 24 ra hj lfeyrissjnum mnum a upph kr. 2.757.780. Gjalddagi var einn, jl hvert r. etta voru auvita gamlar krnur. tli etta hafi ekki veri v sem nst rslaun.

egar g greiddi af essu vertrygga lni oktber 1980 voru vextir hvorki meira n minna en 952.261 sem voru ef g man rtt um 3ja mnaa laun. Greislubyrin var v mjg erfi og september 1980 breytti g af eim skum yfir vertryggt ln, en voru eftirstvarnar komnar niur kr. 2.667.397.
Hvlkur lttir. Greislubyrin var nnast engin fannst mr, en mti kom a hfustllinn fylgdi verblgunni en rrnai ekki.

---

Um svipa leyti st g v a koma aki yfir hfui. a var fyrir daga vertrygginga og voru einu bankalnin sem vl var vxlar, oft til 3ja mnaa og upphin svosem ein mnaarlaun (ca 300 s.). A loknum essum 3 mnuum var oft hgt a semja um a greia t.d. 1/3 og framlengja eftirstvarnar til nstu 3ja mnaa. Allt kostai etta vitl vi sjlfa bankastjrana.

egar g stti um vxilln hj Landsbankanum mtti g klukkan tta a morgni og st bir Austurstrtinu kulda og trekki til klukkan 9 ea 9:15 egar skjlfandi mannskapnum, blum af kulda, var hleypt inn hljuna. ar tk vi bi vissu a.m.k. klukkustund ea ar til bankastjrinn kallai einn og einn inn til sn og menn stundu styrkir upp erindinu. Auvita mttu menn spariftunum. Oft komu menn niurltir og niurbrotnir af essum fundi, en stundum fengu menn hlfa upph sem bei var um, og a til 3ja mnaa.

Svona var lfi fyrir vertryggingu. Engir peningar til bnkunum til a lna t, v flk vildi ekki lta peningana brenna upp bankareikningi sem var me neikva vexti.

a er ljst mnum huga, a ef ln eru vertrygg, urfa tlnsvextir a vera breytilegir og hverjum tma hrri en verblgan. Einnig urfa innlnsvextir a vera hrri en verblgan, v annars vera ekki til peningar bnkunum til a lna t.

Gleilegt r frndi.

gst H Bjarnason, 31.12.2012 kl. 15:09

3 Smmynd: Halldr Jnsson

Slir heiursmenn og takk fyrir innliti.

Jn, g held a vi sum ekki fjarlgir skounum hva varar hrif hrunsins mjlkurltrana. a blasir vi a lnin ruku upp en a sem keypt var fll. Millisttt slands var eignalaus. a er mulegt til ess a vita a heil kynsl skuli eiga minna en ekki neitt vegna hrunsins. Vi tlum okkur a reyna a gera eitthva alvarlegt essu landsfundi.

vertryggu lnunum er frt a lta ekki hfustlinn lkka um lei og verbtur og vextir eru greiddir. a tkast hvergi a bta vxtum ofan hfustl og hkka skuldina. Afborganir vera viranlegar fyrir marga en sst hver vandinn er strax og verur gert eitthva v en ekki lti malla svona fram auvaldinu einu til drar.

gst frndi. g kannast vi lsingarnar. g hef risvar borga af hsnislnum til enda. seinna skipti tk g erlent ln og borgai restina upp. Tvfaldai svo hfustlinn hruninu og tapai hsinu. Lni var svo dmt lglegt en stofnunin sem lnai fr hausinn svo g sat bara uppi me niurstuna og fkk enga leirttingu aftur tmann. En nnur ln sem g skuldai smu stofnun skiluu sr til ns yfirtkubanka eigu vogunarsjanna sem rukkai mig svikalaust. Hinsvegar vsai essi nja kennitala fyrri viskiptum fr sr ar sem gamla kennitalan ea stofnunin sem tti allar krfurnar var farin hausinn og kom honum ekki vi.

g vil elska mitt land!

Halldr Jnsson, 31.12.2012 kl. 15:34

4 Smmynd: Kolbrn Hilmars

Halldr, etta er einmitt vertryggingar vandamli hnotskurn; egar mjlkurpottur er fenginn a lni a endurgreia mjlkurpott. Pls hfilega vxtun.

Mjlkurpottar heyra undir neysluvsitlu. a er a vsu ngu slmt a vergildi mjlkurpotts s mlt eftir skattlagningu hins opinbera brennivni, tbaki, olu og bensni.

En a er ekki lagi a mla vertryggingu hsnislna eftir gettaskattlagningu stjrnvalda neysluvrum.

Gott innlegg hj gst - g man essa tma lka, etta me bnarveginn a bankastjrum til ess a f vxilln, sem fengust svo aeins greidd a frdregnum forvxtum. Allt of margir tra v a vxlakynslin hafi aldrei urft a greia lnin sn.

Kolbrn Hilmars, 31.12.2012 kl. 16:29

5 Smmynd: Hfundur kunnur

Hver veit, kannski nr aldurshpurinn 30-45 (sk. sjlfhverfa kynslin) gegn a vertrygg ln veri heimil og nstu 5-10 ra hpur fer allur vertrygg: kjlfar essa styrkist krnan og verblga verur neikv ea engin.

umplast umran aftur og vertrygg ln vera s gyllti kaleikur sem lnegar vilja?

g veit etta hljmar lklega en til millilangs tma erum vi nokku gum mlum og srstaklega samanburi vi nnur lnd. Viskiptajfnuur er okkalegur. Vi erum a okast rtta tt og innflutt verhjnun er ekki tiloku: tt ola s verrandi er tmabundin ofgntt af gasi og af miklu meiru a taka; knja m stra blaflota af essum mili. etta ylli tmabundinni (3 r?) lkkun olu sem er til grundvallar meiru og minna llum neysluvrum. Auk ess er kaupmttur evrpu og bandarkjamanna minnkandi og harnandi samkeppni vingar niur ver mrgum neysluvrum.

rumri segi g etta v einpla umrur eru alltaf vondar og v er essi frsla n g. Takk fyrir hana, Halldr.

Hfundur kunnur, 31.12.2012 kl. 16:57

6 Smmynd: Thedr Norkvist

Eitt rttlti essu er san a s gjaldmiill sem lntakinn hefur til umra til a borga mjlkurltrann, er eim annmrkum hur a ef gefin fjrh af honum dugar til a borga einn 1 ltra af mjlk dag, eru allar lkur til ess a hann einungis keypt 0,8 ltra af mjlk eftir eitt r, fyrir sama vinnuframlag.

A essu eina ri linu er samt tlast til a hann borgi 1,2 ltra af mjlk, ea raun 1,4 ltra vegna virisrrnunar "mjlkurinnar" sem hann vann sr inn sjlfur.

Thedr Norkvist, 1.1.2013 kl. 10:36

7 Smmynd: Halldr Jnsson

Jn Slnes bankastjri og alingismaur, s afburaskemmtilegi gfumaur, lsti einu sinni upplifun sinni sem barns af gengisfellingu. a var egar hann var var vi a mir hans hafi blanda vatni mjlkina til ess a ll brnin fengju ng. Hn hafi ekki arar bjargir. Norkvist er a lsa essu.

Dav Stefnsson kveur svo frumger eins kvis sns:

"Hver stjrnarskr heimi er ger r gylltum hlekkjum, vi gngum undir oki a er frelsi sem vi ekkjum.

A kvlum okkar linni ef vi krjpum ef vi grtum

kirkjum eirra hu, a er trin sem vi jtum.

r reigar og rlar, sem enga glei ekki,

Drekki

Vodka brennivn"

Hver tlar a varveita viri gjaldmiilsins? Prentarinn? Rninginn? Ea s sem vantar hann?

Lamb er lamb og flaska er flaska sagi Vigfs bndi Flgu.

Safni yur ekki vermtum jru sem mlur og ry...

sagi annar.

Ekkert varir, allt streymir,-panta rei-, sgu fornmenn.

Halldr Jnsson, 1.1.2013 kl. 11:12

8 Smmynd: Thedr Norkvist

Er ekki viss um a g skilji alveg hvert ert a fara, en tla a reyna.

fyrsta lagi er gjaldmiill vsun vermti. Mr snist vi vera sammla um a. raun mlir, suhafa hltur a gejast a nota a verkfrilega hugtak.

Til dmis ef tlunin er a malbika 100 klmetra, en malbiki dugar bara fyrir 90, er ekki hgt a breyta skilgreiningu klmetrans til a malbiki dugi.

Vinna er aftur mti ekta vermti, sem greitt er fyrir me peningum, sem eru vsun vermti.

Vi getum lka liti lnsf sem vermti, .e. s sem lnar vill geta keypt a sama fyrir sitt tlnsf eftir eitt r lnstmans og hann gat upphafi hans. A vibttum einhverjum vxtum. Allt lagi me a.

Hinsvegar a sama a gilda fyrir ann sem selur vermti formi vinnu. Hann fr greitt sama gjaldmili, tgefnum af Selabankanum. Krnurnar hans (vsanirnar vermti) eiga lka a elta hin reifanlegu vermti.

Ef ert a segja a EKKI eigi a varveita viri gjaldmiilsins hlturu a vera a segja a a eigi hvorki a varveita gjaldmiil lnveitandans n launegans. v enn sem komi er er a sami gjaldmiillinn*. Ekki ertu a segja a a eigi bara a varveita peninga lnveitandans, en ekki launegans?

*Athugasemd. Sumir hafa vilja tala um tvo gjaldmila, vertrygga krnu og vertrygga. g horfi framhj v hr.

Thedr Norkvist, 1.1.2013 kl. 11:40

9 Smmynd: Halldr Jnsson

g er ekki samml skounum um vermti vinnu sem g held a s ttu fr gamla Marx. Vinna er h eftirspurn og framboi. Kaup hkkar me launaskrii eftirspurnarblu. Menn eru reiubnir a bja niur egar lti er a gera. Ea finnst r a menn megi ekki gera a?

Krnan og kaupgjald eru v ekki tengd. Kaupgjald sem er kvei at gunpoint hefur ekkert bak vi sig nema vald byssunnar. markai er a lgstbjandi sme rur. Hveer vill selja fyrir fstar krnur.

Malbiki hkkar veri ea lkkar af margvslegum stum.

En krna semg vil f lnaa hj r er h samningi milli okkar. Viltu lna mr hana ef g borga r ekki mjlk sem hn kaupir dag. Vi semjum um mjlkurvsitlu? Ea hversu marga dollara hn kaupir dag og hversu marga egar gjalddagi er.

Vertrygg krna er sterkur gjaldmiill. a er skilegt a flk viljieiga sterkan gjaldmiil. essi krna er langtmakrna. Hn ltur rum lgmlum en stutttma veltukrna. Veltikrna ber ha vexti. Langtma krna ber lga vexti en hn er vertrygg mia vi eitthva vermti. Sem getur alveg eins lkka ea hkka. Vi tkum httu af v.

Halldr Jnsson, 1.1.2013 kl. 17:25

10 Smmynd: Thedr Norkvist

J j, auvita eru ll svokllu vermti h lgmlum markaarins og huglgu mati flks. g kaus samt a tala um algild vermti au su sennilega ekki til, til a gera greinarmun vrum og jnustu - vermtum sem ltin eru af hendi skiptum fyrir peninga annarsvegar - og peninga sem vsun einhver vermti hinsvegar. En vitanlega eru skilin ekki alltaf skrp arna milli.

g s a hefur gert ara frslu, tla a kkja hana. Takk fyrir skoanaskiptin hr.

Thedr Norkvist, 1.1.2013 kl. 20:18

11 Smmynd: Thedr Norkvist

Eitt enn, ef enginn a byrgjast versveiflur vinnu - s g engin rk fyrir v a nokkur maur og allra sst lntakar, eigi a byrgjast versveiflur mjlk gagnvart lnveitanda.

v mjlk sveiflast lka veri, a.m.k. frjlsum markai, burts fr niurgreislum. Ef t.d. margir ttast hollustu mjlkur sem oft er veri a boa, minnkar eftirspurnin eftir henni og salan dregst saman.

Thedr Norkvist, 1.1.2013 kl. 20:44

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Halldór Jónsson
Halldór Jónsson

verkfræðingur, flugdellukall, tennis-og badmintonspilari

-ekki góður í neinu af þessu-

Heimsknir

Flettingar

  • dag (8.5.): 200
  • Sl. slarhring: 942
  • Sl. viku: 5990
  • Fr upphafi: 3188342

Anna

  • Innlit dag: 191
  • Innlit sl. viku: 5097
  • Gestir dag: 190
  • IP-tlur dag: 189

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband