Leita Ý frÚttum mbl.is

FŠrsluflokkur: Stjˇrnmßl og samfÚlag

K100 Flopp

■vÝ mÚr tˇkst hvergi a­ nß ˙tsendingu nema auglřsingum ß K100 ■rßtt fyrir risauglřsingar Ý Moggaá um anna­ Ý dag.

Hva­ er a­ ■essu ┴rvakurs-li­i ■egar K100 er algert flopp og ekkert er hŠgt a­ hlusta ß nÚ sjß e­a er eitthva­ a­ mÚr?


┌tvarp Saga

er Ý fjßrhagskr÷ggum a­ ■vÝ a­ PÚtur og Arn■r˙­ur segja. Ůau bi­ja um styrk til ßframhaldandi reksturs.

Ůau hafa ekki gefi­ upp hva­a laun e­a lÝferni ■au stunda ß kostna­ st÷­varinnar. VŠri til of mikils mŠlst a­ st÷­in birti rekstrar- og efnahagsreikningaásÝna ■ar sem allt kŠmi fram?

MÚr finnst st÷­in nau­synleg og ■urfi endilega a­ halda ßfram. Ůau Arn■r˙­ur og PÚtur eru ■roska­ fˇlk og vel upplřst, sanngj÷rn,kurteis og hˇfs÷m Ý mßlflutningi. Mˇtsett vi­ ■ß skelfingu sem var a­ hlusta ß fyrirbrig­i­ ١rhildi Sunnu gervil÷gfrŠ­ing sem kom fram Ý vi­tali ß st÷­inniá■ar sem h˙n fˇr me­ ˇsanna­ar lygar og ˇr÷kstuddan rˇg um st÷­ina og persˇnurnar PÚtur og Arn■r˙­i.Ůa­ er henni ekki neitt til skammar ■ar sem h˙n hefur ekki ˙r neinum s÷­li a­ detta og lÝklega fßar vitibornar manneskjur gera kr÷fur til PÝrata yfirleitt.

╔g vil hvetja til stu­nings vi­ st÷­ina en mÚr finnst vanta grunnupplřsingar um a­ allt sÚ me­ gˇ­um brag Ý rekstrinum.

Einnig hefur hvarfla­ a­ mÚr a­ styrkjendur myndu fß hlutabrÚf Ý st÷­inni fyrir stu­ning. Arn■r˙­ur Štti stˇran helming Ý henni en vi­ hin myndum fß einhver hlutabrÚf fyrir styrki.

┴ fundum gŠtum vi­ vi­haft beint lř­rŠ­i Ý anda PÚturs og st÷­in yr­i ■jˇ­areign eins og R┌V nema ■a­ a­ sko­anir vŠru ekki fyrirfram ßkve­nar eftir ■ˇknanlegum mßlsta­. Ůa­ yr­i ßrei­anlega gaman ß fundunum ■eim.á

╔g skřt ■essu svona fram ■vÝ a­ Úg get ekki hugsa­ámÚr til enda a­ st÷­in ■yrfti a­ lognast ˙t af vegna ˇmerkilegs krˇnubasls.═slenskt NPR sem ■jˇ­in Štti og gŠtti yr­i ┌tvarp Saga.


Einn ein exceltaflan

ß n˙ a­ brei­a yfir ˇhŠfi Ýslenskra stjˇrnmßlamanna til a­ axla ßbyrg­ ß ■vÝ sem ■eir eru til kj÷rnir. Enda er ekki alltaf um au­ugan hŠfileikagar­ a­ gresja ß vettvangi Al■ingisáeftir kosningar.

N˙ ß a­ velja Se­labankastjˇra af einhverri hŠfisnefnd a­ mÚr skilst. Stˇraámßli­ er hvort a­ einhver kona sÚ nˇgu hlutlaus til a­ vera Ý hŠfisnefnd?

Sama bulli­ og me­ LandsrÚttarvali­.

Eru ■a­ ekki kj÷rnir fulltr˙ar sem eiga a­ velja ■ß sem skipa Š­stu embŠtti, ekki eitthver tŠtingsli­ ˙t Ý bŠ sem mß sosum nota til hli­sjˇnar og samantektar?á En a­ hŠfisnefndir eigi a­ velja er fßrßnlegt.

Mßr Gu­mundsson hefur n˙ veri­ Se­labankastjˇri lengi undir m÷rgum rÝkisstjˇrnum.á A­ fßt÷ldu Samherjamßlinu hefur hann tala­ skynsamlega og bankinn feta­ sig ßfram Ý sŠmilegri sßtt vi­ landslř­.

١ a­ Mßr hafi veri­ Che Guevara kommi ß sÝnum ungu d÷gum og hafi hugsanlega ska­ast eitthva­ ß ■vÝ finnst mÚr ■a­ ekki ˙tiloka hann. Er ekki Mßr enn ß gˇ­um aldri og me­ hann er ■a­ eins og me­ kallinn sem sag­i um hestinn sinn hann Grßna, a­ hann vŠri a­ vÝsu slŠgur, illgengur, lei­inlegur og latur en hann vŠri hestur sem hann ■ekkti og ■a­ vŠri ekkert vÝst a­ hann fengi betri hest ef hann skipti.

Kannski er ■etta svipa­ me­ hann Mß? Vi­ vitum hva­ vi­ h÷fum en vitum ekki hva­ vi­ fßum ■annig a­ Úg tel a­ Mßr eigi a­ koma til greina sem bankastjˇri frekar en einhverástjˇrnmßlakrakki eins og a­rir nřir klßrar. Allavega ■ekkir hann djobbi­ betur en nokkur annar og ekki kann Úg a­ setja ˙t ß varfŠrni hans Ý vaxtamßlunum Ý ■jˇ­fÚlagi sem vill rŠna sparifjßreigendur ofar ÷llu, leggja fjßrmagnstekjuskatta ß ver­bŠtur og ˙tvega ˙tv÷ldum lßn sem ekki ■arf a­ borga til baka sem hin einu s÷nnu efnahags˙rrŠ­i.

Stjˇrnmßlamenn eiga a­ taka ßkvar­anir en ekki einhverjir sjßlfskipa­ir spekingar me­ excelt÷flur ˙ti Ý bŠ.


SŠstrengir Ý sjˇnmßli

hva­ sem lÝ­ur mßl■ˇfi Mi­flokksins ß Al■ingi.

Eftir nŠstu kosningar munu hlutf÷ll ■ingstyrks og pˇlitÝskt landslag hafa breyzt nŠgilega til ■ess a­ sŠstrengshugmyndum og framtÝ­arhorfum sameiginlegs orkumarka­ar hafi vaxi­ nŠgilegt ßsmegin til grundvallarbreytinga ß Ýslenskum orkumarka­i. Allir fyrirvarar sem menn eru a­ tala um n˙na sem gˇ­a og gildandiámunuáekki koma til frekari ßlita ß nŠsta ßratug.

Orkuver­ til almennings mun hŠkka verulega Ý takt vi­ almennt orkuver­ ß marka­ssvŠ­inu.En ÷nnur lÝfskj÷r geta einnig batna­ til mˇtvŠgis ■vÝ.á Hvernig ver­hŠkkunum ver­ur vi­ komi­ hjß stˇrnotendum ß ═slandi veit Úg ekki svo gj÷rla en hef heyrt a­ ß nŠsta ßratug opnist samningslegar lei­ir til slÝks.

Eftir er a­ hanna sŠstrengi af ■eirri miklu ger­ sem til verksins ■arf. En lÝklega munuámenn velja tveggja strengja ˙tfŠrslu me­ vi­komu hjß frŠndum vorum Ý FŠreyjum. Framhaldi­ ■a­an er lÝklega erfi­ara en leysist ˇhß­ Brexit sem ÷­ru.

LÝklega mun ver­a teki­ fastar ß flˇttamannastraumnum en veri­ hefur ß ═slandi og endursending hŠlisleitenda mun ver­a hafin Ý takt vi­ breytingar ß stjˇrnmßlasvi­inu. Ůannig mß hugsanlega nß einhverjum b÷ndum ß fˇlksfj÷lgun Ý ßlfunni sem er alger nau­syn eigi a­ střra umhverfismßlum me­ einhverjum hŠtti.

Nřtt hagvaxtarskei­ hefst ß ═slandi ß ■essum tÝma me­ nřjum vatnsaflsvirkjunum og grunnvirkjum. Hugsanlega koma einnig sjßvarfallavirkjanir til s÷gunnar.á ╔g er ekki tr˙a­ur ß mikinn framgang vindorkuvera vegna fßrßnlegs vŠgis mˇtmŠlenda af ÷llum ger­um og skiptir ■ß landfrŠ­ileg sta­setning mˇtmŠlandans afskaplega litlu mßli mi­a­ vi­ hßva­astig ■a­ sem honum tekst a­ framkalla.

Allt ■etta tel Úg a­ ver­i a­ veruleika ß nŠsta ßratug. ┴ sama tÝma hefur ESB gengi­ Ý gegn um vaxandi ■rengingar svo a­á fylgi vi­ inng÷ngu ß ═slandi og uppt÷ku evru mun hafa frekar minka­áen ekki aukist. ╔g tel ■vÝ a­ ═slendingar muni enn hafa sÝna krˇnu Ý lok tÝmabilsins og standa utan ESB ■ˇ EES ver­i enn vi­ einhverja heilsu.

Íll umrŠ­an um 3. orkupakkann er ■vÝ nŠsta brosleg Ý ljˇsi ■ess sem ver­a mun ß nŠsta ßratug ■egar orkupakkar 4 og 5 hafa teki­ gildi.

Hi­ pˇlitÝska landslag ß ═slandi mun breytast miki­ ■ˇ ßkvar­anataka af ÷llu tagi muni ekki hafa au­veldast verulega Ý landinu. Munar ■ar mestu a­ g÷mlu flokkarnir munu eiga meira undir h÷gg a­ sŠkja en oft ß­ur og getur kj÷lfestuleysi valdi­ ˇvŠntum uppßkomum vÝ­ar en var­ um bor­ Ý Vasa-skipinu fyrir margt l÷ngu.á

En sŠstrengir eru ■a­ sem koma skal og hugsanlega ver­a ■eir einnig lag­ir milli GrŠnlands og ═slands ß ■essu tÝmabili sem styrkir hinn sameiginlega orkumarka­ enn frekar.á

á


SorpsvÝvir­a ═slendinga

blasir vi­ hverjum sem kynnir sÚr ßstand sorpmßla ß landinu.

ReykjavÝkurborg ur­ar allt sitt sorp ß dřrmŠtu landi ß h÷0fu­borgarsvŠ­inu sem er ■annig ey­ilagt til framb˙­ar. ═ ReykjavÝk rŠ­ur meirihluti fˇlks me­ fornaldarsko­anir Ý ÷llum tŠknimßlum sem vi­haldi­ er af flokkum sem voru keyptir til ■ess af valdh÷fum sem h÷f­u tapa­ lř­rŠ­islegum kosningum. Framhaldi­ er ■vÝ kj÷rtÝmabilsl÷ng afturf÷r ß ÷llum tŠknisvi­um ■ar me­ t÷ldum ˙rbˇtum Ý sorpmßlum sem og ÷­rum mßlum.

═ jˇlabla­ Sßms Fˇstra ßri­ 2017 skrifa­i J˙lÝus Sˇlnes verkfrŠ­ingur ogá prˇfessorá emeritus merka grein um st÷­u sorpmßla Ý landinu og ■ß tŠkni sem a­rar ■jˇ­ir nota Ý takt vi­ n˙tÝmann.

J˙lÝus var ■ß a­ spß Ý reisinguásorporkuvers ß Vestfj÷r­um, sem er hi­ besta mßl Ý ■eim landsfjˇr­ungi. Hugsanlega hafa hugmyndir J˙lÝusar veri­ ÷gn af stˇrhuga fyrir venjulega sveitarstjˇrnarmenn a­ grÝpa. En meginkjarninn er ■ˇ ■ess vir­i a­ athuga nßnar og ver­ur hÚr ■vÝ tilfŠrt Ý heild sinni:

J˙lÝus segir:

á

"Sorphir­a, ■a­ er a­ segja mˇttaka og f÷rgun ˙rgangs frß heimilum og i­na­i, hefur reynzt sveitarfÚl÷gum ß ═slandi erfitt vi­fangsefni.

áEkki er svo langt sÝ­an, a­ ÷llu sorpi var eki­ ß sorphauga Ý nßgrenni bygg­ar. Ůar hr˙ga­ist ■a­ upp, og sjßlfum. Enn finnast gamaldags sorphaugar, eins og sß sem ■etta skrifar ■ekkir frß Šskußrum sÝnum ß Akureyri. Ůanga­ fˇrum vi­ unglingarnir me­ smßrifla og reyndum a­ skjˇta rottur, sem ■ar voru Ý miklum mŠli, innan um brennandi rusli­ ofan ß j÷r­inni. Ůegar umhverfisrß­uneyti var stofna­ ß ═slandi Ý febr˙ar 1990, voru sorphir­umßl landsmanna Ý miklum ˇlestri og f÷rgun sorps langt a­ baki ■vÝ sem ger­ist Ý nßgrannal÷ndum okkar og flestum vestrŠnum rÝkjum.

T÷luvert hefur ßunnist Ý ■essum efnum sÝ­an ■ß. Munar ■ar mest um tilkomu Sorpu 1991, bygg­asamlags sveitarfÚlaganna sex ß h÷fu­borgarsvŠ­inu um mˇtt÷ku og f÷rgun sorps me­ kerfisbundnum og umhverfisvŠnni hŠtti en ß­ur. Starfsemi Sorpu hefur or­i­ til ■ess a­ stˇrbŠta sorphir­u ß reynt var a­ brenna ■a­ sem hŠgt var. Af ■essu stafa­i mikil mengun. BŠ­i loftmengun vegna brunareyks og ˙tgufunar řmiss konar lofttegunda svo og jar­vegs- og grunnvatnsmengun frß haugunum h÷fu­borgarsvŠ­inu, or­i­ hvati til flokkunar sorps, endurvinnslu ■ess og um lei­ vitundarvakning um a­ farga beri ˙rgangi ß umhverfisvŠnan hßtt.

Sß ljˇ­ur er ß, a­ vali­ var a­ ur­a langmestan hluta ■ess sorps, sem fellur til ß h÷fu­borgarsvŠ­inu ß ┴lfsnesi.

١tt ur­unarsta­urinn hafi veri­ ger­ur eftir str÷ngustu umhverfisst÷­lum, ver­ur a­ telja, a­ ur­un sorps sÚ ˙relt f÷rgunara­fer­.

Forsvarsmenn Sorpu hyggjast n˙ leggja af ur­un ˙rgangs me­ ■essum hŠtti. Fyrirhuga­ er a­ ˙tb˙a smŠrri ur­unar■rŠr, ■ar sem au­veldara er a­ safna metan og ÷­rum loftg÷sum, sem gufa upp frß ■rˇnum og eru nřtanleg. HŠgar hefur gengi­ hjß m÷rgum sveitarfÚl÷gum ˙ti ß landi.

VÝ­a er ■ˇ b˙i­ a­ koma upp mˇtt÷kust÷­vum fyrir flokka­an ˙rgang, ■ar sem almenningur getur losa­ sig vi­ řmiss konar rusl og aflˇga hluti. Heimilissorpáer hins vegar sˇtt til Ýb˙a. F÷rgun sorps og ˙rgangs er engu a­ sÝ­ur vÝ­a ßbˇtavant.

Sofi­ ß ver­inum

áŮa­ er ■vÝ hŠgt a­ fullyr­a, a­ ═slendingar hafi sofi­ ß ver­inum gagnvart ■vÝ a­ me­h÷ndla heimilissorp og annan ˙rgang ß umhverfisvŠnan hßtt. SamkvŠmt nřjustu t÷lum Umhverfisstofnunar fˇr heildar˙rgangsmagn ß landinu Ý fyrsta sinn yfir milljˇn tonn ß sÝ­asta ßri (2016) og fer sÝfellt vaxandi.

Endurvinnsla ˙rgangsefna hefur bŠ­i reynzt kostna­ars÷m og erfi­. Mikill hluti ˙rgangs hefur ■vÝ veri­ ur­a­ur ß nokkrum v÷ldum st÷­um vÝ­s vegar ß landinu. Sumir ■essara ur­unarsta­a eru n˙ komnir ß undan■ßgu, og hjß ÷­rum rennur starfsleyfi ˙t innan fßrra ßra.

Evrˇpusambandi­ sam■ykkti nřlega tilskipun (9. j˙nÝ 2016) sem gerir rß­ fyrir, a­ 2030 megi sveitarfÚl÷g ß Evrˇpska efnahagssvŠ­inu ekki ur­a meira en sem nemur 10% af tilfallandi heimilis˙rgangi. Jafnframt er gert rß­ fyrir, a­ um 65% ˙rgangs skuli endurunnir.

SamkvŠmt upplřsingum frß Umhverfisstofnun mun ■essi tilskipun brßtt fß Ýgildi regluger­ar ß ÷llu Evrˇpska efnahagssvŠ­inu og taka ■vÝ gildi ß ═slandi. SveitarfÚl÷gin fß ■annig einhvern frest, ekki mj÷g langan, til ■ess a­ ur­a ekki meira en sem nemur 10% af heimilis˙rgangi.

┴ tÝunda ßrartugnum voru bygg­ar nokkrar litlar sorpbrennslust÷­var ß landsbygg­inni, en me­ tilkomu ■eirra vonu­ust menn til ■ess, a­ fundin vŠri hagkvŠm lausn ß f÷rgun heimilissorps og annars ˙rgangs. 2010 voru alls sex slÝkar brennslust÷­var Ý rekstri ß landinu. Ůessar st÷­var voru mj÷g litlar ß al■jˇ­legan mŠlikvar­a og reyndust ˇhagkvŠmar Ý rekstri.

Brennsluhiti var altof lßgur til a­ koma Ý veg fyrir loftmengun. Voru starfsleyfi ■eirra bygg­ ß undan■ßgu frß vi­urkenndum EES reglum um slÝkar st÷­var.

Upp ˙r aldamˇtunum 2000 fˇr a­ bera ß mikilli dÝoxÝnmengun frß sumum ■essara st÷­va. A­ lokum voru ■Šr allar sviptar starfleyfi og hefur veri­ loka­. Hafa sorpmßl vi­komandi sveitarfÚlaga veri­ Ý miklum ˇlestri sÝ­an og ■au gripi­ til ■ess rß­s a­ lßta aka sorpi og ˙rgangi langar lei­ir til f÷rgunarst÷­va, oftast til ur­unar.

áA­eins ein sorpbrennslust÷­ er enn starfandi ß ═slandi, ■.e. Kalka ß Su­urnesjum. H˙n ver­ur ■ˇ a­ teljast frekar ˇfullkomin Ý samanbur­i vi­ sorporkust÷­var nßgrannalandanna, og hefur henni veri­ gert a­ uppfylla hertar kr÷fur um takm÷rkun ß mengun, sem gerir reksturinn enn erfi­ari. HÚr gildir hagkvŠmni stŠr­arinnar sem svo vÝ­a annar sta­ar.

Till÷gur til ˙rbˇta

áM÷rg sveitarfÚl÷g ßsamt Fjˇr­ungssambandi Vestfjar­a hafa um nokkurt skei­ veri­ a­ athuga till÷gur um allsherjarlausn sorphir­umßla landsmanna, sem settar voru fram Ý skřrslu fyrr ß ■essu ßri, unninni af Braga Mß Valgeirssyni, vÚlstjˇra og i­nfrŠ­ingi ßsamt Stefßni Gu­steinssyni, skipatŠknifrŠ­ingi og J˙lÝusi Sˇlnes, fyrsta umhverfisrß­herra ═slands. VerkÝs verkfrŠ­istofa hefur einnig komi­ a­ verkefninu.

á═ skřrslunni er gert rß­ fyrir, a­ bygg­ ver­i fullkomin sorporkust÷­ vi­ ═safjar­ardj˙p, sem taki ß mˇti allt a­ 100 ■˙sund tonnum af brennanlegum ˙rgangi frß ÷llum sveitarfÚl÷gum landsins.

Sorporkust÷­

St÷­in yr­i mj÷g tŠknilega fullkomin, bygg­ skv. Str÷ngustu reglum Evrˇpusambandsins Ý lÝkingu vi­ ■Šr st÷­var, sem nřlega hafa veri­ teknar Ý notkun ß Nor­url÷ndunum, m.a. ß Amager nŠrri mi­borg Kaupmannahafnar (sjß mynd 2).

sorporkustod Amager

áUm er a­ rŠ­a hßhitabrennslu (um 1200░C) me­ mj÷g fullkomnum mengunarvarnab˙na­i, ■annig a­ loftmengun er nßnast engin.

Vestfjar­ast÷­in mun framlei­a um 10 MW af raforku og 30 MW af hitaorku, e­a um 312 gÝgavattstundir af orku ß ßri. Me­ henni yr­i raforku■÷rf Vestfir­inga, umfram n˙verandi framlei­slu Ý fjˇr­ungnum, fullnŠgt, og nŠgt heitt vatn fengist til h˙sahitunar Ý ÷llum bygg­arl÷gum vi­ Dj˙p, ßsamt til margs konar atvinnustarfsemi. St÷­in kŠmi til me­ a­ veita um 15 manns atvinnu, og a­ auki yr­i um einhver afleidd st÷rf a­ rŠ­a.

Tali­ er, a­ h˙n muni kosta um 10ľ12 milljar­a krˇna me­ tengdum mannvirkjum, skip og hafnara­sta­a um 5,5ľ7 milljar­a krˇna, ■annig a­ heildarkostna­ur ■essa risaverkefnis gŠti numi­ tŠplega 20 millj÷r­um krˇna.

NŠsta skref ver­ur a­ gera nßkvŠmar rekstrar- og kostna­arߊtlanir.

Vi­ brennslu ß sorpi Ý hßhitaofnum, ■ar sem hitastig er vel yfir 1000░C, ey­ast ÷ll lÝfrŠn efni. ┌rgangur sem venjulega er ekki gott eldsneyti, eins og t.d. hrŠ og slßturh˙sa˙rgangur, ver­ur ßgŠtt brennsluefni vi­ ■essar a­stŠ­ur, en Ý honum er mikil fita og trefjar sem brenna vel. Annar brennanlegur ˙rgangur skilur eftir sig ska­laus steinefni sem liggja eftir ß brunaristinni og nota mß sem fyllingarefni vi­ byggingarframkvŠmdir.

Einnig ver­ur til umtalsvert magn af fÝn÷sku, sem Nor­menn hafa vilja­ taka ß mˇti. Ůa­ sem fer upp me­ reykgasinu er leitt gegnum margs konar hreinsisÝur, sem skilja frß efni eins og ■ungmßlma og ÷nnur eiturefni. Ůess ber a­ geta, a­ ekkert ädÝoxÝnô lifir af brennslu vi­ hitastig sem er yfir 800░C.

Sorpflutningar

áAllt sorp og allur ˙rgangur fyrir utan gler og steinefni, sem nota mß Ý uppfyllingar, yr­u flutt frß flokkunarst÷­vum sveitarfÚlaga Ý gßmum til nŠstu hafnar. Gßmarnir yr­u sÝ­an fluttir me­ tveimur sÚr˙tb˙num gßmaskipum frß ÷llum a­gengilegum h÷fnum umhverfis landi­ (25ľ30 talsins) til ßfangasta­ar, brennanlegur ˙rgangur til sorporkust÷­var, en anna­ til mˇtt÷kust÷­va fyrir t.d. mßlma og endurvinnslu. Skipin gŠtu einnig flutt hvers konar annan varning Ý gßmum milli hafna, me­al annars olÝu og benzÝn ßsamt frystigßmum (fiskafur­ir).

Skipin ■urfa a­ vera grunnrist til a­ geta lagzt a­ bryggju ß minni st÷­um, ■ar sem a­dřpi er lÝti­. Ůau ver­a ˙tb˙i­ me­ stˇrum krana, ■annig a­ ekki sÚ ■÷rf fyrir mikla landa­st÷­u (krana) til a­ umskipa gßmum Ý hverri h÷fn. Skipin geta ■vÝ komi­ og fari­ hvenŠr sem er sˇlarhringsins og ßh÷fn ■eirra afgreitt sig a­ mestu sjßlf.

Stefßn Gu­steinsson skipatŠknifrŠ­ingur hefur unni­ frumteikningar fyrir smÝ­i sÚrstaks gßmaskips, sem fyrir utan sorpgßmana, getur einnig flutt almennan varning Ý gßmum og olÝu.

Skipin rista innan vi­ fimm metra og eru ■vÝ vel til ■ess fallin a­ sigla inn ß margar minni hafnir landsins. Skipin yr­u mj÷g umhverfisvŠn, kn˙in ■remur aflvÚlum, sem geta nota­ lÝfrŠnt gas, t.d. metan.

Til frˇ­leiks mß geta ■ess, a­ ÷ll fyrirhugu­ metanframlei­sla Sorpu Ý ┴lfsnesi mun rÚtt nŠgja til ■ess a­ knřja anna­ gßmaflutningsskipi­. Me­ skipunum mŠtti taka upp almenna strandflutninga ß nřjan leik.

Ůa­ myndi hafa veruleg jßkvŠ­ umhverfisßhrif, ■ar sem t.d. losun koltvÝoxÝ­s er talin sj÷ sinnum minni vi­ a­ flytja eitt tonn af varningi einn kÝlˇmetra sjˇlei­ina en landlei­ina me­ flutningabÝlum. Einnig myndi slit ß ■jˇ­vegum landsins minnka verulega, en einn stˇr flutningabÝll er talinn valda sambŠrilegu sliti ß vegum landsins og 9000 einkabÝlar.

A­rir helstu m÷gulegar lausnir ß f÷rgun ß ■eim ˙rgangi, er ekki ver­ur endurnřttur e­a telst nothŠfur til endurvinnslu, sem geta henta­ hÚr ß landi, ■ar sem fßmenni­ gerir alla endurvinnslu mj÷g erfi­a. Ůa­ vart raunhŠft, a­ hŠgt ver­i a­ endurvinna 65% af ˙rgangi ß ═slandi. Svo fßmenn ■jˇ­ getur ekki rß­ist Ý mikinn endurvinnslui­na­. ═ l÷gum um me­h÷ndlun ˙rgangs frß 2003 me­ ßor­num breytingum er eftirfarandi forgangsr÷­un um f÷rgun hans:

Dregi­ skal ˙r myndun ˙rgangs (me­ ÷llum tiltŠkum rß­um me­;

  1. Endurvinnsla
  2. lÝfrŠn vinnsla ˙rgangs
  3. endurnřting, m.a. me­ orkuvinnslu,
  4. moltuger­ er alltaf m÷guleg eftir mj÷g vanda­a flokkun. Ůa­ ■arf a­ hreinsa burt alla ■ß hluti/ efni sem geta valdi­ mengun, ef ■au eru ˇvarin gegn ve­ri og vindum, ■annig a­ regnvatn geti skola­ ˇŠskilegum efnum ni­ur Ý jar­veg. Moltuger­ er frekar vi­kvŠmt ferli, og ver­ur a­ vanda til verks, en rÚtt er a­ taka fram, a­ moltuger­ getur veri­ Šskileg a­fer­ samhli­a ÷­rum lausnum.
  5. lÝfrŠn orkuvinnsla . Ůa­ a­ vinna lÝfrŠnt eldsneyti eins og metan ˙r lÝfrŠnum ˙rgangi, t.d. ˙r heimilissorpi og slßturh˙sa˙rgangi, hefur sřnt sig vera gˇ­ lausn, ■ar sem nŠg a­f÷ng eru af ˙rgangi sem henta til vinnslunnar. ١ er banna­ a­ nota margvÝslegan lÝfrŠnan ˙rgang til slÝkrar vinnslu. Ber ■ar helst a­ nefna alla taugavefi ˙r klaufdřrum, og ÷ll sřkt dřr sem hefur veri­ slßtra­. HÚr sem fyrr er spurning um hagkvŠmni. Metanvinnsla Ý fßmennum bygg­arl÷gum getur varla veri­ raunhŠf.

á

A­ ■essum a­fer­um ˇl÷stu­um hefur fullkomin sorpbrennsla nß­ hva­ mestri ˙tbrei­slu Ý flestum rÝkjum Evrˇpusambandsins og raunar mj÷g vÝ­a um heim allan.

┴stŠ­an er s˙ mikla varmaorka sem skapast Ý brunaferlinu og hŠgt er a­ nřta. Ůß er umtalsver­a raforku framleidd Ý slÝkum st÷­vum.

N˙tÝma sorporkuver eru hva­ minnst mengandi mi­a­ vi­ allar a­fer­ir vi­ a­ ey­a e­a farga sorpi. Og skipaflutningar ß sorpgßmum hafa umtalsvert minni mengun Ý f÷r me­ sÚr en flutningar ß ■eim landlei­ina. Ůa­ sem kemur upp um reykhßfinn frß slÝkum orkuverum eru einungis vatnsgufur og koltvÝoxÝ­ (CO2).

Ůess ber a­ geta, a­ allar a­fer­ir vi­ ey­ingu lÝfrŠnna efna, sem innihalda koltvÝoxÝ­, skila frß sÚr sama magni af ■vÝ vi­ ey­ingu. Einnig er vert a­ nefna, a­ umframhitaorku Ý slÝkum orkuverum er hŠgt a­ nřta til ■ess a­ safna saman CO2 frß ˙tblŠstrinum, koma ■vÝ ß fljˇtandi form, setja ■a­ ß ■rřstik˙ta og nota tl dŠmis Ý grˇ­urh˙sum.

Gera mß rß­ fyrir, a­ margir ur­unarsta­ir muni ver­a nota­ir ßfram einhver ßr fram yfir 2030, ■ar sem vÝ­ast hvar er ekki fari­ a­ vinna a­ ÷­rum vi­urkenndum lausnum.

Fullkominn sorporkust÷­ ß Vestfj÷r­um

áA­ byggja fullkomna sorporkust÷­ ß Vestfj÷r­um, ■ar sem orkuskortur hefur veri­ vi­varandi og leysa sorphir­uvandamßl landsmanna Ý lei­inni, svo a­ ekki sÚ tala­ um a­ koma strandflutningum ß a­ nřju, hlřtur a­ vera ßhugaver­ur kostur.

áJ˙lÝus Sˇlnes verkfrŠ­ingur"

á

S˙ lei­ sem prˇfessor J˙lÝus fjallar hÚr um er raunhŠf lausn ß sorpmßlum hvort sem h˙n yr­i framkvŠmd ß Vestfj÷r­umáe­a lÝka annarssta­ar eins og ß h÷fu­borgarsvŠ­inu.

Ůau mßl ■ř­ir varla a­ rŠ­a vi­ n˙verandiáBorgaryfirv÷ldáafáframangreindumáßstŠ­um. En eftir ■etta kj÷rtÝmabil ver­a ■essi mßl Ý brennidepli ˇhjßkvŠmilega eins og J˙lÝusábendir ß vegna al■jˇ­legra skuldbindinga ■ˇ ekki vŠri minnst ß skynsemi.

Lengra ver­ur ekki haldi­ ß ■eirri umhverfissvÝvir­ileguá braut i sorpmßlum sem n˙ er fetu­.á


Hver var a­ baki Bßru?

ß barnum?

Er ekki b˙i­ a­ opna ß ■a­ a­ ■a­ ver­i leitt Ý ljˇs?á

Hver var a­ baki Bßru?


Vantar stemningu?

╔g hitt flokksbrˇ­ur minn Bjarna Ý morgun.Bjarni er enn■ß meira Ýhald en Úg er og grunnm˙ra­ur sjßlfstŠ­isma­ur og ßhrifama­ur Ý sinni sveit Ý ßratugi.

Hann spur­i mig beint ˙t: Ătlar­u a­ mŠta Ý afmŠli­ ß laugardaginn? MÚr er bo­i­ sag­i Úg. MÚr lÝka sag­i hann. En Úg Štla ekki a­ mŠta. Matti Bjarna sag­i einu sinni :╔g hef ekki gengi­ ˙r flokknum, flokkurinn gekk ˙r mÚr.

á

MÚr heyrist a­ almennir flokksmenn kvarti yfir tendrunarleysi af hßlfu forystu flokksins. Gamlir flokksmenn sŠtta sig ekki vi­ forystu forystukrakkanna sem ■eir kalla svo. Eru ■eir Bjarni Benediktsson og Gulli ■ß a­ tendra Ý sßlum SjßlfstŠ­ismanna, gamalla og nřrra?áá

Ůa­ ver­ur au­vita­ ekki eins gaman Ý afmŠlinu ef stemninguna vantar.

á


Hver kostar hva­?

"Vekja mß athygli ß samanl÷g­um uppihalds og fer­akostna­i tveggja ■ingmanna ˙r Su­urkj÷rdŠmi ßri­ 2018.

Ůetta eru ┴smundur Fri­riksson og pÝratinn Smßri Maccarthy.

┴smundur kostar okkur Ý uppihald og akstur (fastar kostna­argrei­slur og a­rar grei­slur)á 4.855.373 krˇnur en fÚlagi ١rhildar og Bj÷rns LevÝ, Smßri, kostar okkur kr. 4.563.130 Ý sama.á

Bitamunur en ekki fjßr, sÚrstaklega ef teki­ er tillit til ■ess a­ Smßri břr steinsnar frß vinnusta­num ˇlÝkt ┴smundi.á

Annar skal ■ˇ kalla­ur ■jˇfur af ■eim ١rhildi og Birni en hinn ekki nefndur.á

Sjßlf eru ■au sk÷tuhj˙ vel drj˙g ß skattpyngunni lÝka, enda sjßlfsagt a­ reyna a­ bjarga heiminum (ß okkar kostna­).

En a­ fiskur lŠgi undir steini haf­i mÚr ekki dotti­ Ý hug. Var enda b˙inn a­ hßlf gleyma tengingunni vi­ glŠpamanninn Sigga hakkara og njˇsnat÷lvuna Ý Al■ingish˙sinu.á

Ůa­ skyldi ■ˇ aldrei vera a­ ■au vŠru ekki bara si­viltir dˇnar heldur eitthva­ meira lÝka, eins og skv. ■Ýnum athugasemdum gŠti veri­ r÷kstuddur grunur um?

Bjarni Gunnlaugur Bjarnason, 21.5.2019 kl. 22:49"

Hva­ kostar Lilja Rafney? SteingrÝmur Jˇhann? Bj÷rn LevÝ? ١rhildur Sunna?


Enn ein upptuggan um loftslagi­

kemur fram Ý FrÚttabla­inu Ý dag.

Ůar ■enur lei­togi Samfylkingarinnará Logi Mßr Einarsson sÝbyljuna um hlřnun af mannav÷ldum vegna ˙tblßsturságrˇ­urh˙saloftegundaásem sÚ samstofna einangrunarhyggju og sundurlyndis.

Sem sÚ au­vita­á andstŠ­a skipulags og regluverks Evrˇpusambandsins,

"═ gŠr birtust andlit 272 ungmenna Ý opnuauglřsingu Ý FrÚttabla­inu undir yfirskriftinni äEkki spila me­ framtÝ­ina okkar!ô

Ungt fˇlk ˙r ÷llum ßttum finnur sig kn˙i­ til a­ verja sig og sÝna framtÝ­ gegn einangrunarhyggju og sundurlyndi. Ůau eiga ■a­ sameiginlegt a­ telja opi­, frjßlst og al■jˇ­legt samfÚlag lÝklegast til lausnar ß a­ste­jandi vandamßlum.

Undanfarna mßnu­i hefur ungt fˇlk einnig fari­ Ý loftslagsverkf÷ll til a­ ■rřsta ß miklu rˇttŠkari a­ger­ir Ý loftslagsmßlum.

Ůetta er kynslˇ­in sem mun bera uppi Ýslenskt samfÚlag nŠstu ßratugina, fˇlki­ sem ■arf a­ taka til eftir okkur. Nřjustu rannsˇknir sřna a­ ß nŠstu ßrum rŠ­st hvort mannkyninu tekst a­ stemma stigu vi­ loftslagsbreytingum e­a vi­ ■urfum a­ fßst vi­ skelfilegar aflei­ingar ■eirra.

England og Skotland hafa ■egar lřst yfir ney­arßstandi Ý loftslagsmßlum og ljˇst er a­ fleiri ■jˇ­ir fylgja Ý kj÷lfari­, ═sland lÝka. Yfirlřsing ein og sÚr dugar ■ˇ skammt.

Henni ■arf a­ fylgja eftir me­ rˇttŠkri, skřrri stefnumˇtun, tÝmasettum a­ger­um, mŠlanlegum markmi­um og verulegu fjßrmagni.

═sland ß a­ vera fyrirmynd Ý loftslagsmßlum. Vi­ ■urfum a­ rß­ast Ý a­ger­ir sem krefjast breytinga ß samfÚlagsskipan og heg­un okkar til framtÝ­ar ľ Ý ■vÝ felast vissulega ßskoranir en lÝka tŠkifŠri.

Vi­ ■urfum grŠnan samfÚlagssßttmßla ■ar sem enginn getur skorast undan. Hvorki stjˇrnv÷ld, sveitarfÚl÷g, fyrirtŠki e­a einstaklingar.

Ungt fˇlk hefur fundi­ ß eigin skinni hversu mikilvŠgt ■a­ er a­ eiga Ý nßinni samvinnu vi­ vina■jˇ­ir okkar Ý Evrˇpu og ■vÝ finnst ˇhugsandi a­ vera ßn ■eirra ˇmŠldu lÝfsgŠ­a og tŠkifŠra sem EES hefur fŠrt okkur. Ůa­ ßttar sig ß a­ vi­ ■urfum ß ÷­rum ■jˇ­um a­ halda ef framtÝ­arsamfÚlag okkar ß a­ vera spennandi og fj÷lbreytt.

Og a­ barßttan gegn loftslagsbreytingum krefst enn nßnara al■jˇ­asamstarfs, eins og a­rar ßskoranir n˙tÝmans.

Hlustum ß ungt fˇlk og t÷kum ■ßtt Ý ■vÝ a­ tryggja ■ß framtÝ­ sem ■a­ kallar eftir. Byggjum upp betra, opnara, frjßlsara, grŠnna og al■jˇ­legra samfÚlag."

Satt a­ segja gef Úg almennt lÝti­ fyrir stjˇrnmßlabo­skap ■essa lei­toga Evrˇpusinna og fullveldissinna.

Íll umhverfismßlá eru bardagi vi­ vindmyllur ef stjˇrnlaus mannfj÷lgun ß a­ halda ßfram sem hinga­ til.

Ůa­ sem fer hinsvegar Ý taugarnar ß mÚr er a­ Logi Mßr sem er tŠknimennta­ur ma­ur og Štti a­ hafa fengi­ ■jßlfun Ý r÷krŠnni hugsun skuli lßta svona gagnrřnislausa upptuggu tr˙arsetninga lofstlagshlřnunarsinna frß sÚr Ý ■eim pˇlitÝska tilgangi a­ koma ═slandi Ý Evrˇpusambandi­.

Setning eins og ■essi er a­ mÝnu viti r÷kleysa og ßrˇ­ur:

"Ungt fˇlk hefur fundi­ ß eigin skinni hversu mikilvŠgt ■a­ er a­ eiga Ý nßinni samvinnu vi­ vina■jˇ­ir okkar Ý Evrˇpu og ■vÝ finnst ˇhugsandi a­ vera ßn ■eirra ˇmŠldu lÝfsgŠ­a og tŠkifŠra sem EES hefur fŠrt okkur."á

╔g var til fyrir EES, dvaldi Ý Evrˇpu ßrum samaná og stunda­i nßm ■ar. og fer­a­ist um Evrˇpu a­ vild. ┴tti vi­skipti vi­ EvrˇpurÝki ßn hindrana.

Svona slagor­aruna ■jˇnar engum tilgangi ÷­rum en a­ blekkja ungt fˇlk til fylgis vi­ einhvern bo­skap Loga og ESB sinna um ■a­ a­ ekkert lÝf hafi veri­ fyrir EES.

ESB er tollabandalag gegn afganginumáaf heiminum. Ůa­ ß ekkert skylt vi­ ˇmŠld lÝfsgŠ­i og tŠkifŠri, hva­ ■ß frelsishugsjˇnina sem er Š­st hugsjˇna margra frß Jˇni Sigur­ssyni tali­ til okkar daga.

Ůarna er ß fer­inni samsett blekking byggt ß rakalausu tr˙bo­i hans um a­ger­ir Ý loftslagsmßlum ■egar hann segir:

"Henni ■arf a­ fylgja eftir me­ rˇttŠkri, skřrri stefnumˇtun, tÝmasettum a­ger­um, mŠlanlegum markmi­um og verulegu fjßrmagni.á"

Skattl˙kan er aldrei langt undan ■egar kemur a­ sßl kratismans. Skattleggjum og ey­um er al■jˇ­legur bo­skapur kratismans.

Au­vita­ heldur Logi Mßr a­ hann nßi atkvŠ­um frß ■essum villurßfandi ungmennum sem m÷rgum finnst ganga gagnrřnislaust afturhaldinu og einangrunarsinnum ESB ß h÷nd me­ birtingu ■essarar auglřsingar.

Engin mˇtr÷k, engar efasemdir bara tr˙arkenningar um ˇsanna­a hluti Ý pˇlitÝsku blekkingarskyni.

Logi er ßgŠtur arkitekt ■a­ Úg hef sÚ­. ŮvÝ sorglegra finnst mÚr ■a­ a­ hann skuli leggjast svona lßgt Ý stjˇrnmßlaßrˇ­ri sÝnum me­ mßlflutningi sem hvergiá sŠmir tŠknimenntu­um manni eins og honum.

Enn ein upptuggan um hin ˇs÷nnu­u loftslagsvÝsindi sem Ý tÝsku eru ß hinu pˇlitÝska svi­i er ■essi grein Loga Mßs Einarssonar formanns Samfylkingarinnar.á á


Undirgefni-ekki umrŠ­ur?

Er ■a­ inntaki­ Ý auglřsingu ungu ESB sinnanna Ý bla­inu?

äEkki spila me­ framtÝ­ina okkşar. Vi­ sty­jum ßframşhaldşandi a­ild ═slands a­ EES-samnşingnşum. Vi­ viljşum frjßlst, opi­ og al■jˇ­legt samşfÚşlag og st÷ndşum samşan gegn einşangrşunşarşhyggju.ô

═ tilşkynnşingu frß hˇpnşum kemşur fram a­ augşlřsşingşin er kostu­ af fˇlkşinu ß myndşunşum. Fˇlki­ er allt undşir ferştugu og spannşar megni­ af hinu pˇliştÝska litşrˇfi, bŠ­i flokksşbundi­ og ˇflokksşbundi­. Fˇlki­ er af ÷llşum kynjşum, me­ ˇlÝkşan bakşgrunn, b˙şsett erşlendşis og vÝ­s vegşar um landi­.

äStigşvaxşandi umrŠ­a um EES-samnşingşinn undşanşfarşin missşeri, sem hefşur ■vÝ mi­ur veri­ kn˙şin ßfram af sÝşendşurşteknşum rangşfŠrslşum og ˇsannşindşum, n˙ sÝ­ast um ■ri­ja orkupakkşann, er me­al ßstŠ­na ■ess a­ ungt fˇlk ˙r ÷llşum ßttşum sß ßstŠ­u til a­ ßrÚtta ■essi skilaşbo­."

Okkur almennngi er bara sagt a­ EES samningurinnásÚ heilagur og gˇ­ur.

Hafinn yfir alla gagnrřni?

Er ■a­ endilega svo a­ hann megi ekki gagnrřna?

Eru engir gallar honum samfara?á

Er ekkert til a­ efast um?á

Sam■ykkja bara allt sem a­ okkur er rÚtt?

Undirgefni en ekki umrŠ­ur?


NŠsta sÝ­a

Höfundur

Halldór Jónsson
Halldór Jónsson

verkfræðingur, flugdellukall, tennis-og badmintonspilari

-ekki góður í neinu af þessu-

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (25.5.): 34
  • Sl. sˇlarhring: 1201
  • Sl. viku: 5733
  • Frß upphafi: 2575084

Anna­

  • Innlit Ý dag: 25
  • Innlit sl. viku: 4447
  • Gestir Ý dag: 25
  • IP-t÷lur Ý dag: 25

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Eldri fŠrslur

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband